This is an old revision of the document!
—-

> Wiki Main Menu

คู่มือการใช้งาน Dokuwiki

การสร้างหน้าเอกสารใหม่ - Page name

  • ป้อนชื่อเอกสารเป็นภาษาอังกฤษในช่องสืบค้น แ้ล้วกดปุ่ม Enter หรือคลิกปุ่ม Search
  • หากโปรแกรมไม่พบเอกสารชื่อดังข้างต้น ให้คลิกปุ่ม Create This Page เพื่อเข้าสู่การสร้างเอกสารใหม่

New Page

คำแนะนำการตั้งชื่อหน้าเอกสาร

Dokuwiki เรียกเอกสารแต่ละหน้าที่สร้างว่า Page โดย Page แต่ละเพจจะมีชื่อกำกับ หรือ Page Name เปรียบเทียบแฟ้มเอกสารหนึ่งแฟ้ม และสืบเนื่องจากปัญหาภาษาไทยบนระบบอินเทอร์เน็ต และเพื่อให้การจัดเรียงหน้าเอกสาร ตลอดทั้งจัดหมวดหมู่เอกสารเป็นไปโดยมีประสิทธิภาพ การกำหนดชื่อหน้าเอกสารของ Dokuwiki จึงควรยึดแนวทางเดียวกับการกำหนดชื่อแฟ้มเอกสาร คือ

  • ใช้ภาษาอังกฤษ และ/หรือผสมตัวเลข
  • กำหนดส่วนต้นของชื่อหน้าเอกสาร เป็นวันที่สร้าง/เผยแพร่เอกสาร ในรูปแบบ yyyymmdd-xxxxxxxx โดย yyyy ให้ใช้ปี ค.ศ.
  • หลีกเลี่ยงการใช้ช่องว่าง และอักขระพิเศษใดๆ ยกเว้นเครื่องหมาย Hyphen (-) เนื่องจาก Dokuwiki มีฟังก์ชันแทนที่ช่องว่างและ/หรืออักขระพิเศษ จึงควรเข้าไปกำหนดค่าแทนที่ดังกล่าวเป็น Hyphen ด้วยคำสั่ง Admin, Configuration Manager, Advanced Settings, sepchar

การตั้งค่า Spacer ของ Page name

การสร้างหมวดเนื้อหา (Namespace)

Namespace เปรียบได้กับชื่อโฟลเดอร์ (Folder) ที่ใช้เก็บแฟ้มเอกสารต่างๆ ดังนั้นเพื่อให้เนื้อหาต่างๆ ที่สร้างใน Dokuwiki มีระบบจัดเก็บที่เหมาะสมควรสร้างโฟลเดอร์เฉพาะ ซึ่งก็คือ การสร้าง Namespace กำกับเนื้อหานั่นเอง ทำได้โดย

  • กำหนดชื่อหมวดเนื้อหาเป็นภาษาอังกฤษและ/หรือผสมตัวเลขที่มีความหมายชัดเจน แต่ไม่ยาวมากนัก
  • การสร้างเนื้อหาในหมวดเนื้อหาใดๆ ทำได้โดย ป้อนชื่อหมวดเนื้อหา ตามด้วยเครื่องหมาย Colon แล้วตามด้วยชื่อหน้าของเนื้อหา เช่น knowledge:wiki-learning ในช่องสืบค้น หาก Dokuwiki พบว่ายังไม่มีเอกสารที่ระบุจะปรากฏปุ่ม Create This Page ให้คลิกปุ่ม Create This Page เพื่อเข้าสู่การป้อนเนื้อหา เมื่อมีการบันทึกเนื้อหา Dokuwiki จะสร้างเอกสารดังกล่าวพร้อมโฟลเดอร์ หรือ Namespace ให้อัตโนมัติ

ตัวอย่าง Namespace

การพิมพ์เนื้อหา

ก่อนพิมพ์เนื้อหาควรศึกษาแนวปฏิบัติ ดังนี้

  1. สร้างเอกสารโดยพิจารณา name space ที่มีในระบบก่อนสร้างเอกสาร
    1. กรณีที่มี name space
      1. ให้สร้างเอกสาร โดยระบุ name space ตามด้วย : และชื่อเอกสาร
      2. ชื่อเอกสาร จะต้องเป็นภาษาอังกฤษ ผสมตัวเลขหรือเครื่องหมาย - ได้ โดยต้องสื่อถึงเนื้อหาได้ และจะต้องขึ้นต้นด้วยวันที่สร้างเอกสารตามรูปแบบ yyyyddmm-name-page
    2. กรณีที่ไม่มี name space ตรงกับเนื้อหาที่ต้องการนำเสนอ
      1. สามารถสร้าง name space ใหม่ได้ โดยต้องใช้ภาษาอังกฤษ ผสมตัวเลขหรือเครื่องหมาย - ตามด้วย : และชื่อเอกสาร
  2. การสร้างเอกสารใดๆ จะต้องใช้ H1, H2, H3 เป็นส่วนประกอบหลักในการกำหนดหัวเรื่อง โดยต้องขึ้นต้นด้วย H1 เสมอและลดลำดับความสำคัญหัวเรื่องลงตามเหมาะสม
  3. เอกสารแนบทุกประเภท จะต้องกำหนดชื่อแฟ้มเอกสารตามข้อกำหนดเดียวกัน และต้อง Upload ใส่ไว้ใน name space เดียวกับเนื้อหานั้นๆ

เนื้อหาที่ป้อนใน Wiki ควรกำกับและแยกส่วนเอกสารให้ชัดเจน โดยเนื้อหาที่เป็นหัวเรื่องให้กำกับด้วย H<n> โดย <n> แทนด้วยตัวเลข 1 - 5

  • การระบุหัวเรื่อง สามารถระบุได้ 5 ลำดับ โดยสามารถคลิกปุ่มเครื่องมือจัดพารากราฟ ดังนี้ ปุ่มเครื่องมือพิมพ์หัวเรื่องทั้งนี้ Dokuwiki จะใช้เครื่องหมาย = พิมพ์ต่อกันตามจำนวนคล่อมข้อความกำกับหัวเรื่อง โดย
    • หัวเรื่องลำดับที่ 1 ให้พิมพ์ = จำนวน 6 ตัว ดังนี้ ====== หัวเรื่อง ======
    • หัวเรื่องลำดับอื่น ก็ให้ลดจำนวน = ลงตามลำดับ
ตัวอย่างการลงรหัสหัวเรื่อง 
======หัวเรื่อง 1====== 
=====หัวเรื่อง 2===== 
====หัวเรื่อง 3==== 
===หัวเรื่อง 4=== 
==หัวเรื่อง 5== 

จุดเด่นของการพิมพ์ด้วย Heading คือ Dokuwiki สร้างสารบัญเนื้อหา (Table of Content) ให้อัตโนมัติ และตรงกับหลักการสร้างเอกสารมาตรฐานด้วย

การจัดแต่งอักษร

โดยปกติแล้วการพิมพ์เนื้อหาในรูปแบบ Wiki จะใช้หลักการพิมพ์พื้นฐานที่สุด คือ ขึ้นบรรทัดก็ให้พิมพ์ได้เลย ไม่ต้องเคาะแท็บ (Tab) หรือใส่ช่องว่างเว้นวรรคหน้าพารากราฟ เนื้อหาที่พิมพ์เป็นพารากราฟสามารถพิมพ์ไปได้เรื่อยๆ โดยโปรแกรมจะตัดคำขึ้นบรรทัดใหม่อัตโนมัติ การขึ้นพากราฟใหม่ให้ใช้วิธีการกดปุ่ม <Enter> แทรกบรรทัดว่าง 1 บรรทัด กรณีที่ต้องการขึ้นบรรทัดใหม่ก่อนจบบรรทัดจริง สามารถใช้เครื่องหมาย backslashes 2 ตัวพร้อมเคาะช่องว่างด้านหลัง \\ กำกับท้าย (อย่างไรก็ดีแนะนำให้เจ้าของเว็บติดตั้ง Plug-ins ชื่อ Linebreak เพื่ออำนวยความสะดวกให้กับผู้ใ้ช้)และจะไม่เน้นการจัดแต่ง เช่น การควบคุมด้วยฟอนต์ หรือสี หรือขนาด แต่ก็สามารถปรับแต่งโดยการเน้นข้อความบางส่วนได้ ดังนี้

  • เลือกข้อความที่ต้องการจัดแต่งแ้ล้วคลิกปุ่มเครื่องมือจัดแต่งข้อความ เครื่องมือจัดแต่งข้อความ โดยจะปรากฎเป็นชุดคำสั่งควบคุม ดังนี้
    • การจัดแต่งอักษรให้เป็นตัวหนา ให้พิมพ์ * จำนวน 2 ตัว คล่อมข้อความ เช่น ตัวหนา พิมพ์ด้วยคำสั่ง
      ** ตัวหนา **
    • การจัดแต่งอักษรให้เป็นตัวขีดเส้นใต้ ให้พิมพ์ _ จำนวน 2 ตัว คล่อมข้อความ เช่น ตัวขีดเส้นใต้ พิมพ์ด้วยคำสั่ง
      __ตัวขีดเส้นใต้__
    • การจัดแต่งอักษรให้เป็นตัวเอียง ให้พิมพ์ / จำนวน 2 ตัว คล่อมข้อความ เช่น ตัวเอียง พิมพ์ด้วยคำสั่ง
      //ตัวเอียง//
    • สามารถขีดฆ่าข้อความได้ ขีดฆ่าข้อความ พิมพ์ด้วยคำสั่ง
      <del>ขีดฆ่าข้อความ</del>
    • สามารถใช้สัญลักษณ์ผสมกัน เพื่อสร้างแบบอักษรผสมผสานกันได้ เช่น ตัวหนาและเอียง พิมพ์ด้วยคำสั่ง
      **//ตัวหนาและเอียง//**
    • ตัวอักษรยกขึ้น (Superscript) เช่น A2 + B2 = C2 พิมพ์ด้วยคำสั่ง
      A<sup>2</sup> + B<sup>2</sup> = C<sup>2</sup>

      และตัวห้อย (Subscript) เช่น H2O พิมพ์ด้วยคำสั่ง

      H<sub>2</sub>O

การลบหน้าเนื้อหา/หมวดเนื้อหา

การลบเนื้อหาหรือหมวดเนื้อหาใดๆ ใช้วิธีการลบข้อความในเนื้อหานั้นๆ แล้วบันทึก Dokuwiki จะลบเอกสารและ/หรือหมวดเนื้อหาที่ไม่มีเอกสารใดๆ อัตโนมัติ

ระวังจะต้องเป็นการลบเนื้อหาทั้งหมดรวมช่องว่าง เพราะบางครั้งอาจจะมีช่องว่างหลงเหลืออยู่

การเปลี่ยนชื่อหน้าเนื้อหาหรือหมวดเนื้อหา

ชื่อหน้าเนื้อหาหรือหมวดเนื้อหาที่ตั้งไว้ ไม่สามารถเปลี่ยนชื่อได้ แต่ให้ใช้เทคนิคการคัดลอกข้อมูลไปสร้างเนื้อหาที่มีชื่อใหม่ตามต้องการแ้ล้วลบเนื้อหาเดิม

ไม่แสดงสารบัญเนื้อหา

เนื้อหาที่พิมพ์ในรูปแบบ Heading โปรแกรมจะสร้างสารบัญ (Table of Content) ให้อัตโนมัติ

สารบัญเนื้อหา

แต่หากมีเอกสารรายการใดไม่ต้องให้แสดงสารบัญเนื้อหา ให้ระบุด้วยคำสั่ง ~~NOTOC~~ ไว้ส่วนของเอกสาร

การสร้างลิงก์ (Link)

ลิงก์ไปยังเว็บไซต์

  • DokuWiki สามารถสร้างลิงก์อัตโนมัติเมื่อพิมพ์ URL ของเว็บไซต์ เช่น http://stks.or.th และหากต้องการเพิ่มความสามารถให้กับลิงก์โดยใส่คำอธิบายลิงก์ ก็สามารถทำได้โดยพิมพ์คำสั่งในรูปแบบ [[url|คำอธิบาย]] เช่น [[http://stks.or.th|เว็บไซต์ STKS]] จะปรากฎผลดังนี้ เว็บไซต์ STKS
  • โดยปกติลิงก์ของ Dokuwiki จะแสดงผลแทนที่หน้าเว็บปัจจุบัน ซึ่งอาจจะไม่สะดวกในการใช้งาน ดังนั้นควรปรับแก้ไขระบบการแสดงผลลิงก์ไปยังเว็บไซต์โดยให้แสดงผลเป็นหน้าต่างใหม่ (New Window) ซึ่งทำได้โดยเข้าสู่ระบบ Admin, Configuration Manager, Link Settings, target»extern แล้วระบุค่าเป็น _blank

การตั้งค่าการแสดงผลจากลิงก์

ลิงก์ไปหน้าเอกสาร

  • การสร้างลิงก์ไปยังหน้าเนื้อหาใดๆ ของ Dokuwiki ให้พิมพ์ชื่ออธิบายหน้าเอกสาร ในรูปแบบ [[namespace:pagename|คำอธิบายหน้าเอกสาร]]
ตัวอย่างการสร้างลิงก์ 
[[http://stks.or.th|เว็บไซต์ STKS]] 
[[start|หน้าแรก]] 
[[knowledge:google-map|แผนที่ออนไลน์ของ Google]] 

ลิงก์อีเมล

  • สำหรับการทำลิงก์ให้กับอีเมล ให้ระบุในรูปแบบ <eMail Address> เช่น <boonlert@nstda.or.th> จะปรากฏผลเป็น boonlert@nstda.or.th

การทำรายการ

การพิมพ์เนื้อหาแบบรายการทั้งที่เป็นเลขข้อ (Numbering) และหัวข้อ (Bullet) สามารถใช้ปุ่มเครื่องมือ ซึ่งจะปรากฏชุดคำสั่ง - นำหน้ารายการกรณีที่เป็นเลขข้อ และ * นำหน้ารายการในกรณีที่เป็นหัวข้อ โดยหน้าเครื่องหมาย - หรือ * จะเป็นช่องว่าง 2 เคาะ

หากต้องการทำรายการโดยตนเอง ก็ให้ใช้หลักการเคาะช่องว่างนำหน้า 2 เคาะแล้วพิมพ์เครื่องหมาย * เพื่อทำรายการแบบ Bullet หรือพิมพ์ - เพื่อทำรายการแบบเลขลำดับเช่นกัน

หากต้องการทำรายการย่อย ให้เคาะช่องว่างเพิ่มตามจำนวนลำดับรายการย่อยทีละ 2 เคาะ ดังนี้

ตัวอย่างการทำรายการ 
เคาะ1เคาะ2* รายการที่ 1 
เคาะ1เคาะ2* รายการที่ 2 
เคาะ1เคาะ2เคาะ3* รายการที่ 2.1 
เคาะ1เคาะ2* รายการที่ 3 

จะได้ผลลัพธ์ ดังนี้

  • รายการที่ 1
  • รายการที่ 2
    • รายการที่ 2.1
  • รายการที่ 3

การใส่หมายเหตุ (Commnet)

  • การใส่หมายเหตุ หรือต้องการแสดงสัญลักษณ์กำกับการลงรหัสใดๆ ให้ใส่เครื่องหมาย % จำนวน 2 ตัวคล่อมข้อความหมายเหตุ หรือข้อความที่ไม่ต้องการให้แสดงการลงรหัส เช่น **ตัวหนา**
  • นอกจากนี้ยังสามารถใช้ <nowiki>....</nowiki> กำกับได้เช่นกัน

การสร้างตาราง

  • การสร้างตารางให้ใช้เครื่องหมาย | เป็นส่วนกำกับการลงรหัส โดยให้คั่นแต่ละรายการด้วย | ตามจำนวนคอลัมน์ ตัวอย่าง ตารางข้อมูลขนาด 2 คอลัมน์ 2 แถว
aaabbbccc
111222333
 ตัวอย่าง สร้างตารางข้อมูลขนาด 2 คอลัมน์ 2 แถว 
  |aaa|bbb|ccc| 
 |111|222|333| 
  • การระบุหัวเรื่องให้กับตาราง ก็ระบุด้วยเครื่องหมาย ^ นำหน้าข้อความ ตัวอย่าง
ไตรมาส 1ไตรมาส 2
ค่าน้ำ5025
ค่าไฟ100200
 ตัวอย่างการสร้างตารางที่มีหัวเรื่อง 
  ^ ^ไตรมาส 1^ไตรมาส 2^ 
 ^ค่าน้ำ|50|25| 
 ^ค่าไฟ|100|200| 
  • การจัดตำแหน่งข้อความในตาราง การจัดชิดขวาให้เคาะช่องว่าง 2 เคาะนำหน้าข้อความ และถ้าจัดกึ่งกลางให้เคาะทั้งหน้าและหลังข้อความจำนวน 2 เคาะเช่นกัน ตัวอย่าง
ไตรมาส 1ไตรมาส 2
ค่าน้ำ 50 25
ค่าไฟฟ้า 100 200
 ตัวอย่างการสร้างตารางที่มีหัวเรื่อง 
  ^ ^ไตรมาส 1^ไตรมาส 2^ 
 ^เคาะเคาะค่าน้ำเคาะเคาะ|เคาะเคาะ50|เคาะเคาะ25| 
 ^ค่าไฟฟ้า|เคาะเคาะ100|เคาะเคาะ200| 

ทำงานกับรูปภาพ

การนำรูปภาพใส่ในเอกสารให้คลิกปุ่ม Add images or other files จากนั้นคลิกเลือกภาพที่ต้องการ หรือ upload ภาพใหม่เข้าสู่ระบบก่อนจึงเลือก โดยโปรแกรมจะระบุคำสั่งในรูปแบบ ดังนี้ {{:ชื่อไฟล์ภาพพร้อมส่วนขยาย?ความกว้าง}} เช่น ภาพที่ย่อขนาด {{:bluhearts.jpg?100}}

ภาพขนาดปกติ ภาพขนาดปกติ

ภาพที่ถูกย่อให้มีความกว้าง 50 พิกเซล ภาพที่ถูกย่อให้มีความกว้าง 50 พิกเซล

สำหรับการจัดตำแหน่งภาพ ใช้เทคนิคการเพิ่มช่องว่าง (Space) 2 เคาะ หน้า และ/หรือ หลัง คำสั่งภาพ เช่นต้องการจัดให้ภาพอยู่กึ่งกลาง ให้เคาะช่องว่า่งทั้งหน้าและหลัง 2 เคาะดังนี้ {{เคาะเคาะ:wiki:dokuwiki-128.pngเคาะเคาะ|ภาพขนาดปกติ}}

ภาพขนาดปกติ

ข้อความกับรูปภาพ

การนำเสนอข้อความพร้อมกับรูปภาพที่จัดตำแหน่ง จะปรากฏผลดังนี้

Paragraph#1 floating image and text (with some more floating image and text and floating image and text and floating image and text and floating image and text and floating image and text and floating image and text and floating image and text and floating image and text and floating image and text and floating image and text and floating image and text and floating image and text and floating image and text and floating image and text and floating image and text and floating image and text and floating image and text and floating image and text and floating image

Paragraph#2 floating image and text (with some more floating image and text and floating image and text and floating image and text and floating image and text and floating image and text and floating image and text and floating image and text and floating image and text and floating image and text and floating image and text and floating image and text and floating image and text and floating image and text and floating image and text and floating image and text and floating image and text and floating image and text and floating image and text and floating image

หากต้องการนำเนื้อหาพารากราฟที่ 2 อยู่ใต้ภาพ จะต้องใช้คำสั่ง ~~ CL ~~ (พิมพ์ติดกัน) คั่นก่อนพารากราฟที่ 2 ซึ่งจะปรากฏผล ดังนี้

Paragraph#1 floating image and text (with some more floating image and text and floating image and text and floating image and text and floating image and text and floating image and text and floating image and text and floating image and text and floating image and text and floating image and text and floating image and text and floating image and text and floating image and text and floating image and text and floating image and text and floating image and text and floating image and text and floating image and text and floating image and text and floating image

Paragraph#2 floating image and text (with some more floating image and text and floating image and text and floating image and text and floating image and text and floating image and text and floating image and text and floating image and text and floating image and text and floating image and text and floating image and text and floating image and text and floating image and text and floating image and text and floating image and text and floating image and text and floating image and text and floating image and text and floating image and text and floating image

ทำงานกับแฟ้มเอกสารอื่นๆ

สำหรับการทำงานกับแฟ้มเอกสารอื่นๆ ใช้หลักการเดียวกับการทำงานกับรูปภาพ แต่เปลี่ยน syntax เป็น {{:ชื่อไฟล์พร้อมส่วนขยาย|คำอธิบายแฟ้มเอกสาร}} ตัวอย่าง
{{:20080413-web-behavior-v2.pdf|รายงานพฤติกรรมผู้ชมเว็บ โดย ดร.ทวีศักดิ์ กออนันตกูล}}

ยกเลิกการแสดงผลคำสั่งใดๆ

หากมีความจำเป็นต้องนำเสนอ syntax ของคำสั่ง dokuwiki สามารถใช้แท็ก < code > … < /code > ควบคุมได้ กรณีที่ต้องการหมายเหตุเฉพาะบรรทัด ใช้คำสั่ง

<!-- หมายเหตุ -->

การอ้างอิงในลักษณะ Footnote

กรณีที่นำเนื้อหาจากแหล่งอื่นมาประกอบการเขียนเนื้อหา ควรอ้างอิงโดยระบุแหล่งอ้างอิงในเครื่องหมาย (( )) ต่อท้ายเนื้อหาดังกล่าว เช่น เนื้อหาส่วนนี้ อ้างอิงจาก 1) ((http://www.dokuwiki.org/syntax#footnotes เข้าถึงเมื่อวันที่ 14 กันยายน 2551))

ผู้เขียน

  • บุญเลิศ อรุณพิบูลย์ นักวิชาการ ศูนย์บริการความรู้ทางวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี


1) http://www.dokuwiki.org/syntax#footnotes เข้าถึงเมื่อวันที่ 14 กันยายน 2551

Personal Tools
Creative Commons License
STKS Online Learning โดย http://stks.or.th/wiki อนุญาตให้ใช้ได้ตาม สัญญาอนุญาตของครีเอทีฟคอมมอนส์แบบ แสดงที่มา-ไม่ใช้เพื่อการค้า-อนุญาตแบบเดียวกัน 3.0 ประเทศไทย.