ศึกษาท้องฟ้า และดวงดาวด้วย Stellarium

ห้องเรียนเสมือนจริงสำหรับศึกษาท้องฟ้าและดวงดาวด้วยโปรแกรม Stellarium ที่โดดเด่นมากโปรแกรมหนึ่ง

เมื่อติดตั้งโปรแกรมและเปิดใช้งานก็สามารถระบุตำแหน่งต่างๆ เพื่อเป็นฐานของการดูดาว ศึกษาท้องฟ้าได้ง่ายๆ (สามารถใช้ Google map หาพิกัดได้) จากนั้นก็ปรับความสูงของพื้นที่และตำแหน่งต่างๆ ของพื้นที่ ซึ่งสามารถบันทึกตำแหน่งนั้นๆ ได้

ข้อมูลที่ควรทราบเบื้องต้น

• FOV = Field of view คือพื้นที่การมองเห็น หมายถึงพื้นที่หรือขนาดของภาพที่เห็น(ค่าปกติ คือ 60 องศา)
• FPS (frame per second ภาพต่อวินาที) เป็นตัวบอกความสามารถในการแสดงผลของคอมฯ ในโปรแกรมนี้ ถ้าเกิน 20 ภาพจะดูลื่นไหล
• Magnitude คือ โชติมาตรา เป็นความสว่างของดวงดาว มีค่าน้อยยิ่งสว่าง ยิ่งติดลบยิ่งสว่างมาก
• RA/DE มาจาก Right Ascension และ Declination คือ ระบบพิกัดที่ใช้ในการบอกตำแหน่งบนทรงกลมท้องฟ้าชนิดหนึ่ง ใช้เส้นศูนย์สูตรฟ้าเป็นเส้นอ้างอิงหลัก
• Az/Alt มาจาก อะซิมุท (Azimuth) คือ มุม จากการวัดมุมในแนวราบของวัตถุท้องฟ้า เริ่มที่ทิศเหนือ 0 องศาไปทางทิศตะวันออก ทิศใต้ ทิศตะวันตก และกลับมาที่ทิศเหนืออีกครั้ง 1 รอบมีค่าเท่ากับ 360 องศา และ อัลติจูด (Altitude) หรือ มุมเงย เป็นมุมที่วัดจากเส้นขอบฟ้า คือ 0 องศา ขี้นไปจนถึงจุดเหนือศีรษะ (Zenith) คือ 90 องศา ดังนั้น Az/Alt เป็นการบอกพิกัดตำแหน่งบนท้องฟ้าอย่างหนึ่ง
• Distance ระยะห่าง คือ ระยะทางจากวัตถุ (ดาว) ถึงโลก มีหน่วย 3 อย่างได้แก่
  • stronomical Unit (AU) หรือ หน่วยดาราศาสตร์ คือ ค่าเฉลี่ยของระยะห่างจากโลกถึงดวงอาทิตย์ มีค่า ประมาณ 150 ล้านกิโลเมตร(1.49598 X 10 ยกกำลัง 8 กม.)
  • Light year หรือปีแสง ฟังดูเหมือนหน่วยวัดเวลา แต่แท้จริงคือ หน่วยวัดระยะทาง ซึ่งมาจากการเทียบว่า 1 ปีแสงจะเดินทางได้ระยะทางเท่าใด ค่าที่ได้คือ 9.5 ล้านล้านกิโลเมตร (9.46073 X 10 ยกกำลัง 12 กม.)
  • Parsec หรือ พาเสค (เรียกทับศัพท์) 1 พาเสค มีค่าเท่ากับ 3.26156 ปีแสง (3.08568 X 10 ยกกำลัง 13 กม.)
• CAT หรือ Catalogues คือ ชื่อเรียกวัตถุหรือดวงดาว ในHipparcos catalogue
• Spectral Type คือ การแบ่งกลุ่มของดาวฤกษ์โดยดูจากสีเส้นสเปกตรัมของดาวฤกษ์แต่ละดวง เมื่อใช้เครื่องแยกแสง หรือเครื่องสเปกโทรกราฟ (Spectrograph) ผ่านกล้องดูดาว