สื่อนำเสนอผลงาน

การฝึกอบรม หรือการนำเสนอโครงการทั้งภาครัฐ และภาคธุรกิจ ย่อมหนีไม่พ้นการสร้าง “สื่อ” ประกอบการฝึกอบรม การนำเสนอด้วยกันทั้งสิ้น เนื่องจากสื่อเปรียบเสมือนสะพานเชื่อมเนื้อหาสาระของวิทยากร ผู้บรรยายไปยังผู้รับการฝึกอบรม หรือผู้ฟัง สื่อจึงมีบทบาทสำคัญอย่างมาก ช่วยให้การถ่ายทอดเนื้อหาสาระทำได้รวดเร็วยิ่งขึ้น ผู้รับการอบรม ผู้ฟังสามารถจดจำเนื้อหาสาระได้นานและเข้าใจในเนื้อหาสาระได้ดียิ่งขึ้น

สื่อที่ใช้ประกอบการฝึกอบรม หรือนำเสนอโครงการต่างๆ เป็นได้ทั้งเครื่องมือ อุปกรณ์ สื่อวัสดุ และวิธีการนำมาใช้ เพื่อพัฒนาความรู้ ความสามารถ ทัศนคติ และทักษะความชำนาญให้เกิดขึ้นกับผู้รับการอบรม ผู้ฟังนั่นเอง

ในปัจจุบันสื่อนำเสนอต่างๆ มักจะอยู่ในรูปของสื่อดิจิทัล หรือสไลด์ดิจิทัลที่สร้างด้วยโปรแกรมในกลุ่ม Presentation เช่น Microsoft Powerpoint, OfficeTLE Impress, OpenOffice.org Impress

คุณค่าของสื่อนำเสนอ

คำโบราณที่ว่า “สิบปากว่าไม่เท่าตาเห็น…” และ “ภาพ 1 ภาพมีค่ามากกว่าคำพูดพันคำ” นับเป็นสิ่งยืนยันได้ว่า “สื่อนำเสนอ” เป็นเครื่องมือช่วยให้การฝึกอบรม การนำเสนอโครงการ เกิดผลสัมฤทธิ์ได้ดีอย่างแน่นอน เพราะสื่อนำเสนอที่พัฒนาขึ้นด้วยโปรแกรม Presentation สามารถนำเสนอได้ทั้งข้อความ ภาพนิ่ง ภาพเคลื่อนไหว ไดอะแกรม เสียง และวีดิทัศน์ ช่วยให้การถ่ายทอดข้อความและเนื้อหาเป็นไปอย่างแจ่มแจ้ง และรวดเร็ว อีกทั้งมีความน่าสนใจด้วยเทคนิคการนำเสนอหลากหลายรูปแบบ เช่น Slide Transition, Animation เป็นต้น จึงสามารถสรุปได้ว่า สื่อนำเสนอ มีคุณค่าดังนี้

  • ช่วยในการถ่ายทอดของวิทยากร
  • ช่วยในการเรียนรู้
  • ช่วยให้สามารถจดจำเนื้อหาได้เร็ว และนาน
  • สามารถสรุปประเด็นสำคัญ และนำเสนอด้วยสื่อที่ตรงกับกลุ่มผู้ฟังได้มากที่สุด
  • สามารถเตรียมได้ก่อนล่วงหน้า
  • มีมาตรฐานเดียวกันไม่ว่าใครจะนำไปใช้ก็จะให้ความรู้เหมือนกัน
  • ใช้ระยะเวลาน้อยในการถ่ายทอด
  • วิทยากรมีความมั่นใจในการถ่ายทอดเนื้อหาสาระนั้น
  • สามารถใช้กี่ครั้งกี่หนก็ได้
  • ช่วยให้มีความเพลิดเพลิน มีชีวิตชีวา

เทคนิคการออกแบบสื่อนำเสนอ

การออกแบบสื่อนำเสนอ จะต้องเน้นแนวคิด “หนึ่งสไลด์ ต่อหนึ่งความคิด” มีการสรุปประเด็น หรือสาระสำคัญ โดยอยู่ภายใต้เกณฑ์ควบคุม 3 ประการ คือ

  • Works สื่อนำเสนอต้องสามารถสื่อความหมายได้อย่างรวดเร็ว
  • Organizes มีการจัดลำดับเนื้อหาเป็นระเบียบดูง่าย ไม่สับสน
  • Attracts ต้องสะดุดตา น่าสนใจ
ภาพแสดงเนื้อหาต้นฉบับเนื้อหาที่นำเสนอในลักษณะสื่อนำเสนอ
ภาพแสดงเนื้อหาต้นฉบับเนื้อหาที่นำเสนอในลักษณะสื่อนำเสนอ

Work

“สื่อนำเสนอต้องสามารถสื่อความหมายได้อย่างรวดเร็ว” โดยประเด็นสำคัญก็คือ จะต้องทราบกลุ่มเป้าหมาย (Audience) เนื้อหาสาระที่ต้องการนำเสนอ และสถานที่/เวลาที่ต้องการนำเสนอ

กลุ่มขนาดเล็ก

สื่อนำเสนอควรมีลักษณะที่ให้ความสำคัญกับผู้ฟังมากกว่าเนื้อหา สามารถนำเทคนิค หรือ Effect ต่างๆ ของโปรแกรมสร้างสื่อมาใช้ได้อย่างเต็มที่

กลุ่มที่มีลักษณะการโต้ตอบ

เช่น การนำเสนอทางวิชาการ, การบรรยาย หรือฝึกอบรม สื่อนำเสนอควรให้ความสำคัญกับเนื้อหา และยังสามารถนำเทคนิค หรือ Effect ต่างๆ ของโปรแกรมสร้างสื่อมาใช้ได้อย่างเต็มที่เช่นกัน

กลุ่มเฉพาะกิจ

เช่น ผู้บริหาร, นักวิชาการ ให้ความสำคัญกับเนื้อหา และตัวผู้นำเสนอเป็นสำคัญ เนื้อหาควรมุ่งเฉพาะเป้าหมายของการนำเสนอ ไม่เน้น Effect มากนัก

กลุ่มใหญ่

ให้ความสำคัญกับผู้บรรยายมากกว่าเนื้อหาที่นำเสนอ ไม่ควรเน้นที่ Effect แต่ควรให้ความสำคัญกับขนาดตัวอักษร สีตัวอักษร และ Background Color

Organizes

สื่อนำเสนอมีการจัดลำดับเนื้อหาเป็นระเบียบดูง่าย ไม่สับสน สื่อนำเสนอต้องทำให้ผู้อ่าน ผู้ฟังทราบว่าข่าวสาร ข้อมูลใดที่ต้องอ่านก่อน และอันดับต่อไปต้องอ่านข้อความใดตามลำดับ โดยปกติคนไทยมักจะอ่านจากข้างบนซ้ายก่อน และควรมีช่องว่างระหว่างอักขระ หรือระหว่างภาพที่เหมาะสม

สิ่งที่จะช่วยในการออกแบบ มีการจัดลำดับเนื้อหาเป็นระเบียบ และดูง่าย คือ

  • ควรหลีกเลี่ยงการนำเสนอแบบพารากราฟ
  • แต่ละรายการ ควรนำเสนอเฉพาะ Topic หรือ Main Idea
  • หากไม่สามารถหลีกเลี่ยงได้ ให้ใช้เทคนิคการเน้น Main idea ของแต่ละรายการ หรือในพารากราฟด้วยสีที่โด่นเด่น
  • ใช้ขนาดตัวอักษรที่แตกต่างกันเช่น หัวข้อใหญ่ ใช้ตัวอักษรขนาดใหญ่กว่าหัวข้อย่อย
  • ใช้สีเน้นในส่วนที่สำคัญ
  • ใช้ช่องว่างในการจัดกลุ่มของเนื้อหา
  • เปลี่ยนลักษณะของตัวอักษรนั้น ใช้ตัวหนาในข้อความที่ต้องการเน้น
  • ใช้ช่องว่างเพื่อแบ่งกลุ่มเนื้อหาแต่ละกลุ่มออกจากกัน
  • ข้อความที่ต้องการให้อ่านก่อนควรจัดไว้ที่ตำแหน่งมุมซ้ายบนของหน้ากระดาษ
  • พิมพ์ตัวอักษรลงกรอบที่วางแบบไว้แล้ว
  • ขึ้นหัวข้อก่อนแล้วจึงอธิบายอย่างละเอียด
  • เปลี่ยนรูปแบบตัวอักษรให้เหมาะสม
  • ใช้สีที่แตกต่างกัน หรือตัวอักษรสีกลับกัน (จากตัวดำบนพื้นขาวเป็นตัวขาวบนพื้นดำ)
ตัวอย่างที่ไ่ม่ควรทำตัวอย่างที่ถูกต้อง

Attracts

สื่อนำเสนอที่ดีนั้นจะต้องมีจุดเด่นที่น่าสนใจ สามารถดึงดูดสายตาผู้ดูได้ จุดเด่นนี้ได้จากการใช้ขนาดของอักษรที่ใหญ่ให้เด่นจากข้อความอื่นๆ หรือใช้สีที่แตกต่างออกไป รวมถึงการเลือกใช้ Effect ที่เหมาะสมประกอบการนำเสนอ

  • เลือกใช้ภาพที่เหมาะสม
  • ใช้เทคนิคการออกแบบภาพที่เหมาะสม
  • เอียงภาพหรือข้อความแล้วไปวางที่มุมใดมุมหนึ่ง
  • เว้นช่องว่างรอบภาพให้มากๆ
  • เลือกสีที่สดใส
  • ใช้ขนาดและรูปร่างที่แตกต่างจากธรรมดา
  • เลือกลักษณะ Backgroundให้ดูน่าสนใจ
  • กำหนดความสำคัญโดยเปลี่ยนลักษณะของตัวอักษร เช่น เปลี่ยนเป็นตัวโค้ง หรือเปลี่ยนรูปแบบของอักษรชนิดต่าง ๆ

สรุปแนวคิดการออกแบบสื่อนำเสนอ

  • หนึ่งความคิด ต่อหนึ่งสไลด์
  • ไม่นำแนวคิดหลายแนวมาใส่ในสไลด์เดียว
  • ในแต่ละสไลด์ ควรมีหัวเรื่องประกอบ
  • เนื้อหาในแต่ละสไลด์ ไม่ควรเกิน 7 บรรทัด
  • เลือกใช้สีตัวอักษร สีภาพ และสีพื้นสไลด์ที่เหมาะสม
  • ข้อความภาษาอังกฤษ ควรใช้ตัวพิมพ์ใหญ่ ผสมตัวพิมพ์เล็ก หลีกเลี่ยงการใช้ Capital Letter
  • จัดลำดับเนื้อหาให้เหมาะสม
  • ตรวจสอบเนื้อหามีความถูกต้อง
  • เลือกใช้ Effect ที่เหมาะสมกับผู้ฟัง
  • หลีกเลี่ยงการใช้สีแดง เขียว หรือเทา
  • ไม่ควรเลือก Effect มากกว่า 3 ลักษณะในแต่ละสไลด์
  • ภาพที่นำมาใช้ประกอบ ควรเป็นแนวนอนจะเหมาะสมกว่าแนวตั้ง
  • เตรียมสื่อไว้หลากหลายรูปแบบ
  • ควรระบุที่มาของเอกสารอ้างอิงให้ชัดเจน

ผู้เขียน

  • บุญเลิศ อรุณพิบูลย์ นักวิชาการ ศูนย์บริการความรู้ทางวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี




Personal Tools
Creative Commons License
STKS Online Learning โดย http://stks.or.th/wiki อนุญาตให้ใช้ได้ตาม สัญญาอนุญาตของครีเอทีฟคอมมอนส์แบบ แสดงที่มา-ไม่ใช้เพื่อการค้า-อนุญาตแบบเดียวกัน 3.0 ประเทศไทย.