ซอฟต์แวร์ทางเลือก Open Source Software & Freeware

จากปัญหาการใช้ซอฟต์แวร์ผิดกฎหมาย การละเมิดลิขสิทธิ์ซอฟต์แวร์ และความเสี่ยงจากพระราชบัญญัติการกระทำความผิดทางคอมพิวเตอร์ พ.ศ. 2551 ส่งผลให้หน่วยงานหลายแห่งให้ความสนใจกับซอฟต์แวร์ในกลุ่มรหัสเปิด หรือที่เรียกว่า โอเพ่นซอร์สซอฟต์แวร์ (OSS: Open Source Software) โดยมีการศึกษาซอฟต์แวร์ในกลุ่ม OSS เพื่อนำมาประยุกต์ใช้ หรือใช้ทดแทนซอฟต์แวร์ลิขสิทธิ์ต่างๆ

ซอฟต์แวร์โอเพ่นซอร์ส คือ ซอฟต์แวร์ที่ผู้พัฒนาเปิดเผย Source Code เพื่อให้ผู้ที่นำไปใช้งานหรือนักพัฒนาโปรแกรมต่างๆ สามารถศึกษาพัฒนาต่อยอดได้ (รวมทั้งเป็นเครื่องมือการศึกษาการพัฒนาซอฟต์แวร์ที่มีคุณภาพสำหรับนักเรียน นักศึกษาในสถาบันการศึกษาด้วยก็ได้นะครับ)

ซอฟต์แวร์โอเพ่นซอร์ส ส่วนมากเป็นซอฟต์แวร์ฟรี คือ สามารถดาวน์โหลดมาใช้ได้โดยไม่ต้องเสียค่าใช้จ่าย ลักษณะเดียวกับ Freeware ภายใต้เงื่อนไขที่ผู้พัฒนาระบุ ซึ่งส่วนมากคือ ห้ามจำหน่ายต่อนั่นเอง (ดาวน์โหลดฟรีแล้วนำไปจำหน่ายอีกก็คงเกินไป ใช่ไหมครับ)

The Open Source Initiative (OSI) maintains the Open Source Definition (OSD), version 1.9 at 2006-07-24, which has 10 clauses:

1. Free Redistribution The license shall not restrict any party from selling or giving away the software as a component of an aggregate software distribution containing programs from several different sources. The license shall not require a royalty or other fee for such sale.
2. Source Code The program must include source code, and must allow distribution in source code as well as compiled form. Where some form of a product is not distributed with source code, there must be a well-publicized means of obtaining the source code for no more than a reasonable reproduction cost preferably, downloading via the Internet without charge. The source code must be the preferred form in which a programmer would modify the program. Deliberately obfuscated source code is not allowed. Intermediate forms such as the output of a preprocessor or translator are not allowed.
3. Derived Works The license must allow modifications and derived works, and must allow them to be distributed under the same terms as the license of the original software.
4. Integrity of The Author's Source Code The license may restrict source-code from being distributed in modified form only if the license allows the distribution of “patch files” with the source code for the purpose of modifying the program at build time. The license must explicitly permit distribution of software built from modified source code. The license may require derived works to carry a different name or version number from the original software.
5. No Discrimination Against Persons or Groups The license must not discriminate against any person or group of persons.
6. No Discrimination Against Fields of Endeavor The license must not restrict anyone from making use of the program in a specific field of endeavor. For example, it may not restrict the program from being used in a business, or from being used for genetic research.
7. Distribution of License The rights attached to the program must apply to all to whom the program is redistributed without the need for execution of an additional license by those parties.
8. License Must Not Be Specific to a Product The rights attached to the program must not depend on the program's being part of a particular software distribution. If the program is extracted from that distribution and used or distributed within the terms of the program's license, all parties to whom the program is redistributed should have the same rights as those that are granted in conjunction with the original software distribution.
9. License Must Not Restrict Other Software The license must not place restrictions on other software that is distributed along with the licensed software. For example, the license must not insist that all other programs distributed on the same medium must be open-source software.
10. License Must Be Technology-Neutral No provision of the license may be predicated on any individual technology or style of interface.

• แนวทางการประยุกต์ใช้ OSS & Freeware ในการจัดทำสื่อเรียนรู้อิเล็กทรอนิกส์และการจัดการเรียนการสอน
  • แผนการเรียนรู้ เรื่อง สนในเมืองไทย
  • แผนการเรียนรู้ เรื่อง บัว
  • แผนการเรียนรู้ เรื่อง เครื่องดนตรีไทย
  • แผนการเรียนรู้ เรื่อง บัญชีของฉัน
• แนวทางการอบรม OpenOffice.org
• รวมซอฟต์แวร์เพื่อการศึกษา สำหรับระบบปฏิบัติการ Ubuntu

• พัฒนา e-Business อย่างไรให้คุ้มทุนและถูกกฎหมาย

• มัลติมีเดียแนะนำ Open Source & OpenOffice.org โดย SIPA
• http://www.sourceforge.net
• http://www.opensourcewindows.org/
• http://www.schoolforge.net/
• https://eduforge.org/
• http://www.getdeb.net

แนะนำโปรแกรมในกลุ่ม OSS/Freeware เพื่อการเรียนรู้ การใช้งานสำหรับคอมพิวเตอร์ส่วนบุคคล Notebook/Netbook Computer ที่ทำงานบนระบบปฏิบัติการ Microsoft Windows

• http://openimagemanager.software.informer.com/1.5/

• Evergreen : An Enterprise-class library automation system
• Koha : Open Source Integrated Library System
• Open Source ILS : OpenBiblio
• Greenstone Digital Library Software
• Fedora Repository
• DSpace open source software enables open sharing of content that spans organizations, continents and time.
• Open source metasearch application
• Open source OPAC
• Scriblio : WordPress-based OPAC and CMS
• DAF Digital Assets Factory
• จัดการบรรณานุกรมด้วย Zotero
• Reference database and bibliography tool
• TextCite Publication Quotation Manager
• Libx Browser plugins for library
• http://omeka.org/ Professional-looking exhibit sites that showcase collections
• http://biblios.org/ open-source, web-based metadata tool for libraries
• http://www.reservesdirect.org/ open-source software that manages electronic and physical library materials reserved for university courses
• http://thesocialopac.net/ Social OPAC application suite
• http://code.google.com/p/libstats/ track statistics on the number of questions asked, as well as build a simple knowledge base.
• http://pkp.sfu.ca/?q=ojs Open Journal Systems
• http://pkp.sfu.ca/?q=harvester Open Archives Harvester
• http://school-library-system.software.informer.com/2.0/

• http://pkp.sfu.ca/?q=ocs Open Conference Systems
• ScummVM - allows you to port many classic point-and-click adventure games to nearly any platform you like.
• cURL - is a command line tool for transferring files with URL syntax
• T r u e C r y p t Free open-source disk encryption software for Windows Vista/XP, Mac OS X, and Linux
• Wireshark - is the world’s foremost network protocol analyzer.
• Nmap -is a free open source utility for network exploration or security auditing.
• PeerGuardian - protects your privacy while you?re using P2P file sharing networks.
• Crystal Space is a free cross-platform software development kit for realtime 3D graphics, in particular games.
• K3DSurf is a program to visualize and manipulate Mathematical models in three, four, five and six dimensions. K3DSurf supports Parametric equations and Isosurfaces.
• White dune is a low level VRML97 tool for Unix/Linux/MacOSX and Windows.
• Avidemux is a free video editor designed for simple cutting, filtering and encoding tasks.
• hugin - Panorama photo stitcher
• Synfig is a powerful, industrial-strength vector-based 2D animation software package, designed from the ground-up for producing feature-film quality animation with fewer people and resources.
• Art of Illusion is a free, open source 3D modelling and rendering studio.
• http://limesurvey.org/ Online Surveys
• http://gnu-privacy-guard.software.informer.com/1.4/
• Open Source Security Information Management
• ZoneMinder Open CCTV
• Open VPN
• VTiger Open CRM
• OCS Inventory
• Open Source Enterprise Content Management System (CMS) by Alfresco
• Dimdim Open Source Web Conference
• Bluefish Editor a powerful editor targeted towards programmers and webdesigners
• Quanta PLus a robust web development IDE
• CSS Editor แก้ไข CSS ได้ง่ายๆ พร้อมฟังก์ชันตรวจสอบความถูกต้องคำสั่ง
• Open BEXI HTML Buider เครื่องมือแก้ไข HTML
• jEdit โปรแกรม Editor สำหรับหลากหลายโปรแกรม
• http://ebookme.software.informer.com/2.5/
• Krita Image Editor ในชุด KOffice.org
• Karbon โปรแกรมสร้างสรรค์ภาพแบบ Vector ในชุด KOffice.org
• Kexi โปรแกรมจัดการฐานข้อมูล
• Kivio วาดผังงานได้ง่ายจากชุด KOffice.org
• Skencil โปรแกรมสร้างสรรค์ภาพแบบ Vector
• mPaint Image Editor
• FontForce ปรับแก้ไขฟอนต์ได้อิสระ
• http://openimagemanager.software.informer.com/1.5/
• ZScreen screen-grabbing utility
• Xournal notetaking, sketching, keeping a journal using a stylus
• Screen Access For All (SAFA) project
• Kete open source software that you can use to create online areas for collaboration for your community
• Cabos Easy File Sharing Program
• http://jahshaka.org/
• http://areslite.software.informer.com/2.0/
• http://easymule.software.informer.com/1.0/

ผู้เขียน

• บุญเลิศ อรุณพิบูลย์ นักวิชาการ ศูนย์บริการความรู้ทางวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี