Differences

This shows you the differences between the selected revision and the current version of the page.


metadata:goodmetadata 2009/05/20 16:27 metadata:goodmetadata 2010/11/18 09:29 current
Line 1: Line 1:
-====== 6.ลักษณะของเมทาดาทาที่ดี ======+====== 6 ลักษณะของเมทาดาทาที่ดี ======
เมทาดาทา เป็นข้อมูลที่มีโครงสร้าง ซึ่งเกี่ยวข้องกับวงจรชีวิตของสารสนเทศ ตั้งแต่        การสร้างสารสนเทศ มีการระบุชื่อผู้แต่ง ผู้ร่วมงาน ในส่วนของการจัดการต้องมีเมทาดาทาเกี่ยวกับหัวเรื่อง ประวัติการพิมพ์ กลุ่มเป้าหมาย บทคัดย่อ และในส่วนของการเข้าถึงและการใช้สารสนเทศมีเมทาดาทาบ่งบอกสิทธิในการเข้าถึงสารสนเทศ สิทธิในการทำซ้ำ และการสงวนรักษา เมทาดาทา เป็นข้อมูลที่มีโครงสร้าง ซึ่งเกี่ยวข้องกับวงจรชีวิตของสารสนเทศ ตั้งแต่        การสร้างสารสนเทศ มีการระบุชื่อผู้แต่ง ผู้ร่วมงาน ในส่วนของการจัดการต้องมีเมทาดาทาเกี่ยวกับหัวเรื่อง ประวัติการพิมพ์ กลุ่มเป้าหมาย บทคัดย่อ และในส่วนของการเข้าถึงและการใช้สารสนเทศมีเมทาดาทาบ่งบอกสิทธิในการเข้าถึงสารสนเทศ สิทธิในการทำซ้ำ และการสงวนรักษา
Line 114: Line 114:
|คำจำกัดความ:|ชื่อของทรัพยากรสารสนเทศ| |คำจำกัดความ:|ชื่อของทรัพยากรสารสนเทศ|
|  |โดยทั่วไปใช้ชื่อที่รู้จักแพร่หลายอย่างเป็นทางการ| |  |โดยทั่วไปใช้ชื่อที่รู้จักแพร่หลายอย่างเป็นทางการ|
 +|ตัวอย่าง: |- นายอินทร์ผู้ปิดทองหลังพระ| 
 +|  |- สหรัฐอเมริกากับการเปลี่ยนแปลงแนวนโยบายการพัฒนาเศรษฐกิจของไทยในสมัยจอมพลสฤษดิ์ ธนะรัชต์ | 
 +|  |: ศึกษาผลกระทบที่มีต่อโครงสร้างความสัมพันธ์ระหว่างรัฐ            ทุนเอกชนในประเทศและทุนเอกชนต่างประเทศ| 
 +|  |- Handbook for AACR2 | 
 +|  |- DC Metadata User Guidelines| 
 +|  |- การกำหนดรูปแบบบรรณานุกรมและการวางแนวทางการจัดเก็บแบบถาวร สำหรับข้อมูลต่อเนื่องที่ตัดมาเป็นกลุ่มให้  | 
 +|  | สืบค้นผ่านห้องสมุดอัตโนมัติ : กรณีศึกษาข้อมูลสถิติการใช้งานอินเตอร์เน็ตของจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย| 
 +|  |- Cataloging the Web : metadata, AACR, and  MARC 21| 
 +|  |- Metadata fundamentals for the librarians| 
 +|  |- The organization of information| 
 +^2.  Element Name:^Creator^ 
 +|ชื่อหน่วยข้อมูล:|เจ้าของผลงาน| 
 +|คำจำกัดความ:|ชื่อบุคคล หน่วยงานหรือหน่วยบริการที่รับผิดชอบเนื้อหาทรัพยากร| 
 +|ตัวอย่าง:|- นินนาท  สินไชย| 
 +|  |- จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย| 
 +|  |- ยรรยง เต็งอำนวย| 
 +|  |- สุภาพร ชัยธัมมะปกรณ์| 
 +|  |- นิทัศน์ สุทวีปราโมชานนท์| 
 +|  |- Ide, Nacny| 
 +|  |- Veronis, Jean| 
 +|  |- Caplan, Priscilla| 
 +|  |- Taylor, Arlene G.| 
 +^3.  Element Name:^Subject^ 
 +|ชื่อหน่วยข้อมูล:|หัวเรื่องและคำสำคัญ| 
 +|คำจำกัดความ:|คำสำคัญหรือวลีสำคัญ หรือรหัสหมวดวิชาที่บ่งบอกถึงเนื้อหา ควรใช้คำจากศัพท์ควบคุมหรือหัวเรื่องที่เป็นมาตรฐาน| 
 +|ตัวอย่าง: |- เมทาดาทา| 
 +|  |- Metadata| 
 +|  |- การพัฒนาเศรษฐกิจ| 
 +|  |- การลงทุนและการส่งเสริมการลงทุน| 
 +|  |- อินเตอร์เน็ต – สถิติ| 
 +|  |- เว็บแคช| 
 +|  |- Cataloging of computer network information| 
 +|  |- Digital libraries| 
 +|  |- ห้องสมุดกับคนพิการ| 
 +|  |- การพัฒนาเว็บไซต์| 
 +^4.  Element Name:^Description^ 
 +|ชื่อหน่วยข้อมูล: |ลักษณะ| 
 +|คำจำกัดความ:|ข้อความที่ให้รายละเอียดของเนื้อหา รวมทั้งบทคัดย่อ สารบัญ ตลอดจนยูอาร์แอล | 
 +|  |(URL = Uniform Resources Location) ที่เชื่อมโยงไปยังเว็บไซต์ที่ระบุเนื้อหาของทรัพยากร| 
 +|ตัวอย่าง:|- This article describes the work of the IFB Chaos Committee,| 
 +|  | including a summary of its major findings| 
 +|  |- วิทยานิพนธ์ฉบับนี้มีจุดมุ่งหมายที่จะศึกษาถึงการเปลี่ยนแปลงนโยบายการพัฒนาเศรษฐกิจของไทยใน| 
 +|  |สมัยจอมพลสฤษดิ์ ธนะรัชต์ โดยมุ่งเน้นไหที่ประเด็นในผลกระทบจากอิทธิพลการเข้ามาเกี่ยวข้องของประเทศสหรัฐอเมริกา| 
 +|  |ซึ่งผลกระทบต่อโครงสร้างความสัมพันธ์ระหว่างรัฐ ทุนเอกชนในและนอกประเทศ งานศึกษานี้จะแสดงถึงบทบาทของรัฐบาลไทย| 
 +|  |ในการทำหน้าที่ส่งเสริมการลงทุน บทบาทของเอกชนทั้งในและต่างประเทศที่เข้ามาลงทุนในประเทศไทย | 
 +|  |ผลกระทบทางเศรษฐกิจและโครงสร้างทางการเมืองในสมัยช่วงส่งเสริมการลงทุน อิทธิพลของระบบการเมืองที่ผู้กุมอำนาจในระบบ| 
 +|  |ราชการเป็นใหญ่ (bureaucratic policy)อิทธิพลของรัฐบาลสหรัฐอเมริกาแลธนาคารโลกที่มีผลผลักดันนโยบายเศรษฐกิจของไทย| 
 +|  |- http://www.dublincore.org/| 
 +|  |- Cataloging the Web: AACR and MARC 21| 
 +|  |– Cataloging the Web: Other approaches, other standard – Tools for cataloging the Web| 
 +^5. Element Name:^Publisher^ 
 +|ชื่อหน่วยข้อมูล:|สำนักพิมพ์| 
 +|คำจำกัดความ:|บุคคล หน่วยงาน หรือหน่วยบริการ ที่รับผิดชอบให้มีการสร้างหรือผลิตทรัพยากรขึ้น| 
 +|ตัวอย่าง:|- Chulalongkorn University| 
 +|  |- Nordic Metadata Project| 
 +|  |- จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย. สถาบันวิทยบริการ| 
 +|  |- สำนักงานพัฒนาวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีแห่งชาติ. ศูนย์บริการสารสนเทศทางเทคโนโลยี| 
 +|  |- The Scarecrow Press| 
 +|  |- Libraries Unlimited| 
 +|  |- American Library Association| 
 +^6.  Element Name:^Contributor^ 
 +|ชื่อหน่วยข้อมูล:|ผู้ร่วมงาน| 
 +|คำจำกัดความ:|บุคคล หน่วยงาน หรือหน่วยบริการ ที่มีส่วนรับผิดชอบให้มีการสร้างหรือผลิตทรัพยกร| 
 +|  |ที่นอกเหนือจากที่ระบุใน Creator เช่นบรรณาธิการ  ผู้แปล ผู้วาดภาพประกอบ รวมทั้งผู้ให้ทุนวิจัย| 
 +|ตัวอย่าง:|- ยรรยง  เต็งอำนวย  (ในฐานะอาจารย์ที่ปรึกษา)| 
 +|  |- โสภาค สุวรรณ(ในฐานะผู้แปล)| 
 +|  |-  Smith, James, editor(ในฐานะบรรณาธิการ)| 
 +|  |- สำนักงานพัฒนาวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี  แห่งชาติ (ในฐานะผู้ให้ทุนวิจัย)| 
 +^7.  Element Name:^Date^ 
 +|ชื่อหน่วยข้อมูล:|ปีที่ผลิตทรัพยากร| 
 +|คำจำกัดความ:|ปีที่ผลิตและเผยแพร่ทรัพยากร ให้ใช้ตามมาตรฐาน ISO 8601ในรูปแบบ ปี-เดือน-วัน หรือ YYYY-MM-DD | 
 +|ตัวอย่าง: |- 2548-09-14| 
 +|  |- 2005-09-14| 
 +|  |- 2545| 
 +^8.  Element Name:^Type^ 
 +|ชื่อหน่วยข้อมูล:|ประเภท| 
 +|คำจำกัดความ:|ประเภทของเนื้อหาของทรัพยากร เช่น homepage, novel,Technical paper, text เป็นต้น| 
 +|  |ให้ใช้ศัพท์ควบคุมประเภททรัพยากร ตามที่ระบุใน DCMI Type Vocabulary | 
 +|  |(http://dublincore.org/documents/dcmi-terms)หรือ | 
 +|  |(http://dublincore.org/documents/dcmi-type-vocabulary/)| 
 +|  |หรือที่ระบุใน IMT (Internet Media Type)| 
 +|ตัวอย่าง:|- text| 
 +|  |- sound| 
 +|  |- interactive resource| 
 +|  |- images| 
 +^9.  Element Name:^Format^ 
 +|ชื่อหน่วยข้อมูล:|รูปแบบ| 
 +|คำจำกัดความ:|รูปแบบของการนำเสนอข้อมูล เช่น text/html, ASCII, postscript file, PowerPoint, | 
 +|  |JPEG, gif เป็นต้น เพื่อให้ผู้ใช้ทราบว่าต้องใช้เครื่องมือหรือโปรแกรมใดในการแสดงผล ให้ใช้ศัพท์ควบคุม| 
 +|  | จากรายการของประเภทสื่ออินเตอร์เน็ต (MIME type) นอกจากนี้ รูปแบบยังหมายถึง | 
 +|  |ลักษณะทางกายภาพของทรัพยากรที่ไม่ใช่สื่ออิเล็กทรอนิกส์ด้วย เช่น หนังสือ  วารสาร| 
 +|ตัวอย่าง:|- application/pdf| 
 +|  |- Text/html| 
 +^10.  Element Name:^Identifier^ 
 +|ชื่อหน่วยข้อมูล:|รหัส หรือตัวบ่งชี้ทรัพยากรสารสนเทศ| 
 +|คำจำกัดความ:|อักขระหรือตัวเลขที่ใช้เป็นตัวบ่งชี้ถึงทรัพยากรสารสนเทศ ซึ่งอาจรวมถึงตัวบ่งชี้เฉพาะของทรัพยากรในเครือข่าย | 
 +|  |เช่น ยูอาร์แอล, ยูอาร์เอ็น (Uniform Resource Name) ที่ผู้ใช้สามารถเรียกดูหรือดาวน์โหลดข้อมูลได้| 
 +|ตัวอย่าง:|- 9741318758| 
 +|  |- http://www.car.chula.ac.th| 
 +^11.  Element Name:^Source^ 
 +|ชื่อหน่วยข้อมูล:|ต้นฉบับหรือแหล่งที่มาของทรัพยากรสารสนเทศ| 
 +|คำจำกัดความ:|ต้นฉบับ หรือแหล่งที่มา หรือต้นแหล่งของทรัพยากรสารสนเทศ เนื่องจากที่การดัดแปลงมาจากต้นฉบับบางส่วนหรือทั้งเรื่อง| 
 +|ตัวอย่าง:|- Digitized from original 16mm film of opening of Parliament House| 
 +|  |- Image from page 54 of the 1992 edition of Romeo and Juliet| 
 +^12.  Element Name:^Language^ 
 +|ชื่อหน่วยข้อมูล:|ภาษา| 
 +|คำจำกัดความ:|ภาษาของเนื้อหาของทรัพยากรสารสนเทศให้ใช้ตาม RFC 3066 ร่วมกับ ISO639 | 
 +|  |ในรูปพยัญชนะ 2-3 ตัว สำหรับแสดงเพื่อระบุภาษาแรก และอาจมีส่วนย่อยได้อีกด้วย เช่น en หรือ  | 
 +|  |eng หมายถึง ภาษาอังกฤษ en-GB หมายถึง ภาษาอังกฤษที่ใช้ในประเทศสหราชอาณาจักร | 
 +|ตัวอย่าง:|- en  หรือ eng| 
 +|  |- th  หรือ  tha| 
 +^13.  Element Name:^Relation^ 
 +|ชื่อหน่วยข้อมูล:|เรื่องที่เกี่ยวข้อง| 
 +|คำจำกัดความ:|การอ้างอิงถึงทรัพยากรสารสนเทศที่เกี่ยวข้องกัน ใช้ในการแสดงความสัมพันธ์ซึ่งกันและกันระหว่างทรัพยากร | 
 +|ตัวอย่าง:|- การศึกษาการบำบัดน้ำเสียในชุมชนบางกอกน้อยเป็นส่วนหนึ่งของโครงการวิจัย การบำบัดน้ำเสียในกรุงเทพมหานคร| 
 +^14.  Element Name:^Coverage^ 
 +|ชื่อหน่วยข้อมูล:|ขอบเขต| 
 +|คำจำกัดความ:|ขอบเขต หมายรวมถึง สถานที่ตั้ง ชื่อสถานที่ หรือชื่อทางภูมิศาสตร์ ช่วงเวลา  | 
 +|  | ระยะเวลาที่ครอบคลุม หรือขอบเขตอำนาจการบริหารการปกครอง  ให้ใช้ศัพท์ควบคุมที่แนะนำหรือมาตรฐาน เช่น| 
 +|  |DCMI Box Encoding Scheme, DCMI Point Encoding Scheme หรือ Thesaurus of Geographic Names(TGN)| 
 +|ตัวอย่าง:|- Bangkok| 
 +|  |- 1950-4960| 
 +^15.  Element Name:^Rights^ 
 +|ชื่อหน่วยข้อมูล:|สิทธิ| 
 +|คำจำกัดความ:|ข้อมูลเกี่ยวลิขสิทธิ์ของทรัพยากร ประกอบด้วยข้อความว่าด้วยการจัดการสิทธิของทรัพยากร หรือการอ้างถึงบริการที่ให้ข้อมูลนั้น| 
 +|ตัวอย่าง:|- Restricted online access through appointment and with password| 
 +|  |- ลิขสิทธิ์ของจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัยเท่านั้น| 
 +|  |- ใช้ได้เฉพาะสมาชิกในเครือข่าย ThaiLIS เท่านั้น|
**ตัวขยาย (Qualifiers)** **ตัวขยาย (Qualifiers)**

Personal Tools
Creative Commons License
STKS Online Learning โดย http://stks.or.th/wiki อนุญาตให้ใช้ได้ตาม สัญญาอนุญาตของครีเอทีฟคอมมอนส์แบบ แสดงที่มา-ไม่ใช้เพื่อการค้า-อนุญาตแบบเดียวกัน 3.0 ประเทศไทย.