ห้องสมุด ศวท. กับห้องสมุดระบบอัตโนมัติ Koha

ศูนย์บริการความรู้ทางวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี (ศวท.) สำนักงานพัฒนาวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีแห่งชาติ (สวทช.) เป็นแห่งแรกที่นำระบบห้องสมุดอัตโนมัติ Koha ซึ่งเป็นโอเพ่นซอร์สซอฟต์แวร์แรกของระบบนี้มาใช้อย่างเต็มรูปแบบ มาประยุกต์ เพื่อใช้ในการบริหารจัดการระบบการทำงานของ ศวท. เนื่องจากระบบเดิมจัดเก็บระเบียนบรรณานุกรม โดยระบบจัดการฐานข้อมูล Access และระบบการยืม-คืน ใช้ Lotus Notes โดยทั้ง 2 ระบบไม่มีการเชื่อมโยงกัน ทำให้การบริหารจัดการสถานะหนังสือ ไม่ว่าจะเป็นการยืม-คืน ไม่สามารถตรวจสอบสถานะของหนังสือที่ให้บริการไปแล้วได้ ทั้งนี้ยังมีความซ้ำซ้อนของข้อมูลที่มีอยู่ทั้ง 2 ระบบ

การนำโอเพ่นซอร์สซอฟต์แวร์ Koha มาประยุกต์ เชื่อว่าจะช่วยให้การจัดการระบบบริหารงานห้องสมุดให้สามารถดำเนินงานได้ครบวงจร ตั้งแต่การจัดเก็บระเบียนบรรณานุกรมของทรัพยากรสารสนเทศ การยืม-คืน ข้อมูลสมาชิก รวมทั้งรองรับระบบการจัดซื้อ แต่ทั้งนี้จำเป็นต้องดำเนินการพัฒนาระบบการโอนถ่ายข้อมูลจากระบบเดิม เข้าสู่ระบบใหม่ การเพิ่มเติมระบบค้นหาเพื่อรองรับการเชื่อมต่อกับ Engine อื่น รวมทั้งการปรับแต่งระบบเดิมให้สามารถใช้งานได้กับซอฟต์แวร์ และฮาร์ดแวร์ที่หน่วยงานมีอยู่

ศวท. ได้รวบรวมฐานข้อมูลห้องสมุด ศวท. ฐานข้อมูลสารบัญวารสาร ฐานข้อมูลวิทยานิพนธ์ไทย ฐานข้อมูลวารสาร เข้าระบบห้องสมุดอัตโนมัติ Koha โดยฐานข้อมูลที่กล่าวมาข้างต้นสามารถทำงานกันแบบบูรณาการ และผลพวงจากการนำระบบนี้มาใช้ ทำให้ ศวท. สามารถพัฒนาระบบการยืม-คืน หนังสือด้วย 2D Barcode นับว่าเป็นการทดลองห้องสมุดต้นแบบที่ใช้โอเพ่นซอร์สซอฟต์แวร์มาดำเนินการ และ ผลการใช้ 2D Barcode สามารถนำไปใช้งานกับห้องสมุดขนาดกลาง ถึงห้องสมุดขนาดเล็ก ที่มีจำนวนทรัพยากรไม่มากนัก มีจำนวนการยืม-คืน แต่ละวันไม่มาก มีบุคลากรดำเนินการและให้บริการจำกัด รวมทั้งงบประมาณที่ได้รับไม่พอที่จะนำระบบห้องสมุดอัตโนมัติเชิงพาณิชย์มาใช้ ซึ่งจะมีผลกระทบทำให้ไม่สามารถจัดสรรงบประมาณให้เพียงพอเพื่อพัฒนาความรู้เพิ่มเติมที่จำเป็น เช่นวารสารวิชาการและฐานข้อมูลต่างประเทศ

ศวท. กำหนดเปิดบริการฐานข้อมูลห้องสมุดด้วยระบบ Koha ประกอบด้วย ข้อมูลทางบรรณานุกรมของหนังสือ สื่ออิเล็กทรอนิกส์ สือโสตทัศนวัสดุ ดรรชนีวารสารภาษาไทย และฐานข้อมูลวิทยานิพนธ์ไทย (พร้อมบทคัดย่อภาษาไทยและอังกฤษ) ให้แก่พนักงาน สวทช. และบุคคลทั่วไป ภายในเดือนกันยายน 2551 นี้ ศวท. หวังเป็นอย่างยิ่งว่าจะได้รับการตอบรับ ในการให้คำแนะนำ ข้อคิดเห็น เพื่อที่ ศวท. จะสามารถนำคำแนะนำและข้อเสนอไปพัฒนาระบบห้องสมุดอัตโนมัติโอเพ่นซอร์ส ให้มีประสิทธิภาพเทียบเท่ากับระบบห้องสมุดเชิงพาณิชย์ในอนาคต สามารถเป็นทางเลือกหรือทดแทนการใช้ซอฟต์แวร์ที่มีลิขสิทธิ์ ลดค่าใช้จ่ายในการบำรุงรักษาในระยะกลาง-ยาว ตลอดจนเพื่อเป็นต้นแบบให้ระบบห้องสมุดอื่น ๆ ในประเทศ สามารถนำไปประยุกต์ และได้รับระบบห้องสมุดที่พร้อมขยายการใช้งานสู่ระบบอื่น ๆ ได้แก่ 2D Barcode


ผู้เขียน

  • นางสาวสุภาพร ชัยธัมมะปกรณ์



Personal Tools
Creative Commons License
STKS Online Learning โดย http://stks.or.th/wiki อนุญาตให้ใช้ได้ตาม สัญญาอนุญาตของครีเอทีฟคอมมอนส์แบบ แสดงที่มา-ไม่ใช้เพื่อการค้า-อนุญาตแบบเดียวกัน 3.0 ประเทศไทย.