มาตรฐานการพัฒนาสื่อความรู้ดิจิทัล

การพัฒนาสื่อความรู้ในปัจจุบันย่อมหนีไม่พ้นการพัฒนาในรูปแบบสื่อดิจิทัล หรือสื่ออิเล็กทรอนิกส์ เช่น แฟ้มเอกสารจากโปรแกรม Word, Spreadsheet และ Presentation รวมภาพแฟ้มภาพ แฟ้มเสียง และแฟ้มสื่อมัลติมีเดียต่างๆ โดยมีนำไปใช้งานในหลากหลายรูปแบบทั้งใช้ประกอบการเรียนการสอนในห้องเรียนปกติ การนำเสนอผ่านเครือข่ายอินทราเน็ต อินเทอร์เน็ต และสื่อออฟไลน์ (Offline media)

การพัฒนาสื่อความรู้ดิจิทัลที่ได้มาตรฐานมีผลให้การนำไปใช้งาน การพัฒนาซ้ำ การต่อยอดความรู้ การจัดเก็บ การสืบค้น และการประมวลผลต่างๆ ทำได้ง่ายและรวดเร็ว โดยเฉพาะในปัจจุบันมีแนวคิดพัฒนา “วัตถุการเรียนรู้ Learning Object (LO)” และการจัดทำคลังวัตถุการเรียนรู้และสื่อความรู้ (Learning Object Repositories & Digital Content Repositories)

มาตรฐาน

การแสดงผลข้อความ

หลีกเลี่ยงการใช้ตัวพิมพ์ใหญ่
เลือกใช้ฟอนต์ที่สนับสนุน anti-alias และไม่เกิน 3 ฟอนต์ต่อหน้าเนื้อหา
การใช้สัญลักษณ์พิเศษ จะต้องเลือกแบบอักษรที่ไม่ขัดกับฟอนต์มาตรฐานในภาพรวม และกำหนดขนาด (Font size) ให้เล็กกว่าขนาดแบบอักปกติ 20%
เลือกใช้สัญลักษณ์พิเศษให้เหมาะสม เช่น มากกว่า มากกว่าหรือเท่ากับ
เลือกใช้สีตัวอักษรที่เหมาะสม ไม่ขัดกับสีพื้น
ตัวอักษรกำกับสูตรทางคณิตศาสตร์ วิทยาศาสตร์ จะต้องเป็นตัวเอียง เช่น Angle x รวมทั้งการระบุตัวแปรต่างๆ
แยกประเด็นเนื้อหาให้เป็นรายการ (Number / Bullet)
หลีกเลี่ยงการจัดพารากราฟแบบ Justify
หลีกเลี่ยงการแสดงผลแบบ Pop-up
ใช้เครื่องมือจัดแต่งพารากราฟ การตั้งแท็บให้ถูกต้อง โดยเฉพาะแท็บควบคุมทศนิยม

เกณฑ์พิจารณาเพิ่มเติม

Domain	Sub-domain	Standard	Note
Technical	Accessibility	ภาพนิ่ง ภาพเคลื่อนไหว วีดิทัศน์ เสียงและสื่อมัลติมีเดียใดๆ จะต้องสนับสนุนการเ้ข้าถึงทั้งจากบ้าน โรงเรียน และสถานที่ใดๆ โดยไม่จำกัดด้วยช่องสัญญาณ (bandwidth) และประเภทคอมพิวเตอร์ ระบบปฏิบัติการ	ภาพถ่ายควรเลือกฟอร์แมต JPEG ภาพวาดและผลงานจากคอมพิวเตอร์ควรเลือกฟอร์แมต PNG หรือ GIF ภาพเคลื่อนไหว เสียง และวิดีทัศน์ควรทำงานได้กับ Plug-ins มาตรฐาน และหากมีขนาดแฟ้มเอกสารโตกว่า 8MB ควรทำแฟ้มทางเืลือกที่มีขนาดเล็กกว่า
		สื่อในรูปแบบเนื้อหาข้อความ	เนื้อหาข้อความอยู่ในฟอร์แมตที่เปิดเรียกดูได้สะดวก ไม่ขึ้นกับ Platform เช่น html, xhtml, PDF ให้ความสำคัญกับการอ้างอิงแหล่งที่มาให้ชัดเจน แบบอักษรที่ใช้สามารถเปิดเรียกดูได้โดยไม่ก่อให้เกิดปัญหาการแสดงผล
		ผ่านข้อกำหนดการเข้าถึง W3C Accessibility	ทุกสื่อต้องผ่านข้อกำหนดการเข้าถึง W3C Accessibility เพื่อให้ผู้พิการ ผู้บกพร่องประเภทต่างๆ สามารถเข้าถึงได้สะดวก
	Interoperability	ผ่านมาตรฐาน SCORM	สื่อจะต้องอยู่ในฟอร์แมตดั้งเดิมที่มีการกำหนดโครงสร้าง และเมทาดาทา (Metadata) ของแต่ละวัตถุตามมาตรฐาน SCORM
		Document Metadata	สื่อจะต้องกำหนดเมทาดาทา (Metadata) ให้เหมาะสมตามลักษณะการนำไปใช้งาน
Copyright	Copyright Information	ข้อความลิขสิทธิ์	สื่อจะต้องให้ข้อมูลแสดงความเป็นเจ้าของลิขสิทธิ์ที่ชัดเจน โดยเฉพาะการนำไปใช้งาน โดยอาจจะอยู่ในรูปแบบ (c) และ (cc) หรือ Public Domain
Design and Layout	Surface	เน้นความเรียบง่ายและเป็นระบบเดียวกัน	ระบบติดต่อกับผู้ใช้ควรเรียบง่าย เป็นไปในระบบเดียวกัน เช่น ตำแหน่งของปุ่มควบคุมต่างๆ อยู่ในตำแหน่งเดียวกันทุกหน้า ภาพประกอบปุ่มและองค์ประกอบต่างๆ สื่อความหมายชัดเจน มีระบบให้ความช่วยเหลือ ตำแหน่งที่คลิกได้ หรือให้พิมพ์ จะต้องมีคำอธิบายชัดเจน
	Interactive	สามารถโต้ตอบกับผู้เรียนได้อย่างเหมาะสม	มีระบบติดต่อระหว่างอาจารย์และผู้เรียน ตอบสนองการเรียนรู้อย่างเหมาะสม จำนวนข้อสอบ/แบบทดสอบเหมาะสมกับเนื้อหา Navigation ที่สะดวก เข้าถึงได้ง่าย
Content		Courseware จะต้องสัมพันธ์กับสื่อเรียนรู้ตัวเล่ม สอดรับมาตรฐานการเตรียมสื่อดิจิทัลตามฟอร์แมต และมี Learning Material ประกอบเนื้อหา