e-Book

e-Book เป็นคำหนึ่งในยุคไอซีที (ICT: Information and Communication Technology) ที่ได้ยินบ่อยมาก เป็นคำผสมระหว่าง e คำย่อของ Electronic และ Book จึงหมายถึง หนังสือที่จัดทำและแสดงผลในรูปแบบสื่ออิเล็กทรอนิกส์

รูปแบบของ e-Book ที่ได้รับการกล่าวถึง มานานและได้รับความนิยมมากคือ e-Bookในฟอร์แมต PDF ที่สร้างด้วยโปรแกรม Acrobat Professional หรือ PDF Creator

e-Book ในรูปแบบ PDF ยังมีรูปแบบการแสดงผลที่ไม่ใกล้เคียงกับหนังสือปกติ คือ ใช้การเลื่อนหน้ากระดาษขึ้นลงด้วยแถบเลื่อนจอภาพ (Scroll Bar) แต่ด้วยพัฒนาการของคอมพิวเตอร์ทำให้รูปแบบของ e-Book ได้รับการออกแบบพัฒนาอย่างต่อเนื่อง มีความสามารถและลักษณะที่โดดเด่นใกล้เคียงกับการแสดงของหนังสือจริงมากขึ้น คือ มีลักษณะการพลิกหน้ากระดาษเสมือนจริง ที่เรียกว่า 3D Flip นั่นเอง

นอกจากนี้จุดเด่นของ e-Book ก็คือ การนำเสนอเนื้อหาที่เป็นได้ทั้งข้อความ ภาพนิ่ง เสียง วีดิทัศน์ และภาพเคลื่อนไหวฟอร์แมตต่างๆ เช่น Flash Movie, GIF Animation รวมทั้งการนำเสนอออนไลน์ในรูปแบบเอกสารเว็บ จึงมีการเรียก e-Book ด้วยชื่อต่างๆ ออกไป เช่น Multimedia e-Book หรือ Digital Web Book

การพัฒนา e-Book

ปัจจุบันคำว่า e-Book มีการใช้ในหลากหลายบริบท หลายรูปแบบเนื่องจากเทคโนโลยีที่นำมาสร้างสรรค์ e-Book ที่แตกต่างกันออกไป ดังนั้นเพื่อให้เข้าใจได้ชัดเจนการกล่าวถึง e-Book และแนวทางการพัฒนาควรระบุฟอร์แมตให้ชัดเจน ซึ่งแบ่งได้ดังนี้

  1. e-Book ฟอร์แมต pdb สำหรับการนำเสนอผ่าน PDA ได้จากการแปลงเอกสาร Word หรืออื่นๆ ให้อยู่ในฟอร์แมต .pdb เป็นรูปแบบ e-Book สำหรับการนำเสนอผ่าน PDA ในยุคแรกๆ
  2. e-Book ฟอร์แมต pdf เป็น e-Book ที่มีการกล่าวถึงและพัฒนายาวนานมาก โดยนำเอกสารต่างๆ ทั้งที่เป็นข้อมูล และภาพมาแปลงให้อยู่ในฟอร์แมต .pdf ด้วยโปรแกรมกลุ่ม PDF Converter เช่น Acrobat Professional, PDF Creator, CutePDF, PDF Factory
  3. e-Book ฟอร์แมต Flip Album เป็น e-Book ที่นำเสนอแบบการพลิกหน้าเสมือนจริง (3D-Flip Book) จะต้องใ้ช้โปรแกรมเฉพาะคือ FlipAlbum สร้างสรรค์ โดยการนำภาพ เสียง VDO มาประกอบการนำเสนอพร้อมระบบโต้ตอบกับผู้ใช้ลักษณะต่างๆ ทั้งนี้การนำเอกสารจาก Word หรือเอกสารสิ่งพิมพ์ต่างๆ มาแปลงให้อยู่ในฟอร์แมตนี้ทำได้ยาก โดยผู้สร้างสรรค์ต้อง Copy/Paste และจัดหน้าเองทีละหน้า หรืออาจจะใช้เทคนิคแปลงเอกสารให้อยู่ในรูปแบบ Image แล้วนำภาพข้อความที่ได้มาสร้างสรรค์ก็ได้
  4. e-Book ฟอร์แมต Flip Publisher จากจุดด้อยของ FlipAlbum ในการแปลงเอกสารจาก Word จึงมีการพัฒนาโปรแกรมนี้ขึ้นมาที่ประกอบด้วยฟังก์ชันนำเข้า (Import) ทำให้เอกสารจาก Word นำเข้ามาสร้างเป็น 3D Flip e-Book ได้ง่าย แต่ลูกเล่นก็น้อยกว่า FlipAlbum
  5. e-Book ฟอร์แมต DesktopAuthor เป็นรูปแบบ e-Book ที่พลิกหน้าเสมือนจริงแต่เน้นการนำเสนอผ่านเว็บด้วยไฟล์แบบบีบอัดและมีฟังก์ชันสร้างข้อสอบ แบบสอบถามต่างๆ
  6. e-Book ฟอร์แมต Flash 3D-Flip ที่พัฒนาด้วยเทคโนโลยี Flash แสดงผลแบบพลิกหน้าเสมือนจริง ดูตัวอย่างได้ที่ http://stks.or.th/wg/dmslib/ebook ซึ่งมีโปรแกรมให้เลือกใช้หลากหลาย หรือจะเลือกใช้ STKS Open Flash e-Book ฟรีจาก STKS

การสร้าง e-Book จึงต้องอาศัยโปรแกรมเฉพาะ และจำเป็นต้องติตดั้งโปรแกรมสำหรับแสดงผลที่เรียกว่า Reader หรือ Brower ดังนี้

ฟอร์แมต โปรแกรมสร้าง โปรแกรมแสดงผล
.pdf Acrobat Professional, PDF Creator Acrobat Reader
.opf FlipAlbum, FlipPublisher (http://www.flipalbum.com) FlipViewer
.dnl Desktop Author (http://www.desktopauthor.com) DWBReader, DNLReader
.swf Flash Flip Book (http://page-flip.com/order.htm) Flash Player

เปรียบเทียบ e-Book แต่ละฟอร์แมต

PDF ODF DNL SWF
ซอฟต์แวร์ Acrobat Professional หรือ PDF Creator หรือ OpenOffice.org FlipAlbum หรือ FlipPublisher Desktop Author Flash Flip Book
ฟรี PDF Creator หรือ OpenOffice.org x x x
รูปแบบผลงาน
Offline (.exe) / / / /
Online / / / /
Screen Saver x x / n/a
รูปแบบสื่อนำเข้า
Text / / / /
Image / / / /
เสียง / / / /
Flash n/a n/a / /
Video / / / /
Import Text x FlipPublisher / /
Security / / / /
DRM n/a / / n/a
Payment Gateway x x / x
Quiz/Survey / x / /

ผู้เขียน

  • นายบุญเลิศ อรุณพิบูลย์ นักวิชาการ ศูนย์บริการความรู้ทางวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีแห่งชาติ



Personal Tools
Creative Commons License
STKS Online Learning โดย http://stks.or.th/wiki อนุญาตให้ใช้ได้ตาม สัญญาอนุญาตของครีเอทีฟคอมมอนส์แบบ แสดงที่มา-ไม่ใช้เพื่อการค้า-อนุญาตแบบเดียวกัน 3.0 ประเทศไทย.