การเขียนโครงร่างการวิจัย (Proposal)

ก่อนดำเนินการวิจัยขั้นตอนที่สำคัญคือการวางและเขียนโครงร่างการวิจัย เพื่อระบุว่าจะทำอะไร อย่างไร กับใคร เมื่อไหร่

ประโยชน์ที่สำคัญของการเขียนโครงร่างการวิจัย คือ

• เพื่อเป็นแนวทางในการดำเนินการ
• เพื่อให้การวิจัยไปสู่เป้าหมายที่ตั้งไว้
• เพื่อเตรียมป้องกันปัญหาที่อาจจะเกิดขึ้นในการวิจัย
• เพื่อช่วยประมาณการค่าใช้จ่าย เวลา บุคลากร และทรัพยากร ที่จะต้องใช้ในการวิจัย เพื่อเตรียมการล่วงหน้า
• เพื่อประหยัดเวลา โดยการดำเนินการตามแผนที่วางไว้ รวมถึงช่วยเตือนความจำของผู้วิจัยว่าสามารถดำเนินการครบตามขั้นตอนที่ตั้งไว้
• เพื่อใช้ในการเสนอขอรับทุนจากหน่วยงานที่ให้ทุน

ขั้นตอนในการดำเนินการวิจัยสามารถแบ่งเป็น 4 ขั้นตอนหลักๆ คือ

• การเตรียมการวิจัย
• การออกแบบการวิจัย
• การดำเนินการวิจัย
• การเสนอรายงานการวิจัย

คือ การกำหนดปัญหาการวิจัย ปัญหาที่ว่านี้ครอบคลุมถึงข้อขัดข้อง หรืออุปสรรค นอกกำหนดปัญหา รวมถึงการกำหนดเรื่อง และวัตถุประสงค์โดยคร่าว

ประกอบด้วย

• การทบทวนวรรณกรรมเอกสารงานวิจัย
• การกำหนดวัตถุประสงค์การวิจัย เป็นการปรับวัตถุประสงค์ให้ชัดเจนขึ้น
• การกำหนดสมมติฐานการวิจัย คือ การคาดเดาคำตอบไว้ล่วงหน้า
• การกำหนดตัวแปรในการวิจัย
• การกำหนดรายละเอียดในการดำเนินการวิจัย เช่น ประชากร เครื่องมือ วิธีเก็บรวบรวมและวิธีวิเคราะห์ข้อมูล

ประกอบด้วย

• การดำเนินการเลือกกลุ่มตัวอย่าง
• การดำเนินการสร้างเครื่องมือ
• การดำเนินการเก็บรวบรวมข้อมูล
• การวิเคราะห์ข้อมูล
• การแปลผลข้อมูลและสรุปผล

คือ การจัดทำรายงานการวิจัย

• ชื่อเรื่อง ควรตั้งชื่อเรื่องให้ตรงประเด็น กะทัดรัด ควรเขียนเป็นความเรียง และบ่งบอกถึงจุดมุ่งหมาย ตัวแปร และกลุ่มตัวอย่างที่จะทำการศึกษา
• ความเป็นมาของปัญหา ควรเขียนให้เห็นถึงความจำเป็นที่ต้องทำการศึกษาวิจัย ชี้ให้เห็นถึงปัญหา ผลที่เกิดขึ้นจากปัญหา พร้อมทั้งมีข้อมูลที่เกี่ยวข้องมาสนับสนุนเพื่อให้มีน้ำหนักมากขึ้น
• วัตถุประสงค์ เพื่อเสนอให้ผู้อ่านทราบว่าการวิจัยเรื่องนี้จะทำอะไรบ้าง โดยนำปัญหาการวิจัยมาแยกเป็นข้อย่อย ในส่วนนี้ยังจะบอกถึงตัวแปร กลุ่มตัวอย่าง และลักษณะของการศึกษาด้วย
• คำถามการวิจัย
• สมมติฐานการวิจัย เป็นการคาดคะเนคำตอบ โดยมีทฤษฎีงานวิจัยมารองรับ แสดงความสัมพันธ์ระหว่างตัวแปร โดยต้องสอดคล้องกับจุดมุ่งหมาย และสามารถทดสอบได้
• ขอบเขตการวิจัย เพื่อบ่งบอกถึงพื้นที่ที่ทำการศึกษา ประชากรกลุ่มตัวอย่าง ประเด็นที่ศึกษา และตัวแปร
• ข้อจำกัดของการวิจัย เช่น งานวิจัยนี้ไม่ครอบคลุมเรื่องใดบ้าง หรือมีการศึกษาเฉพาะพื้นที่ใด เป็นต้น
• คำนิยาม/ศัพท์เฉพาะ ในส่วนนี้จะนำเสนอถึงคำสำคัญ คำศัพท์ที่ใช้เฉพาะในการวิจัย
• ประโยชน์ที่คาดว่าจะได้รับ เป็นการคาดคะเนผลที่เกิดจากการวิจัย ข้อมูลทีได้ คำตอบที่ได้ รวมถึงการนำผลไปใช้ในด้านต่างๆ
• วิธีดำเนินการวิจัย ส่วนนี้เป็นการให้รายละเอียดถึงประเภทของการวิจัย ขั้นตอนในการวิจัย วิธีดำเนินการวิจัย ซึ่งครอบคลุมประชากร กลุ่มตัวอย่าง เครื่องมือในการวิจัย การเก็บรวบรวมข้อมูล และการวิเคราะห์ข้อมูล
• เอกสารงานวิจัยที่เกี่ยวข้อง การศึกษาเอกสารงานวิจัยที่เกี่ยวข้องทำให้ผู้วิจัยได้ศึกษาแนวคิด ทฤษฎี และผลการวิจัยที่เคยมีผู้ทำมาแล้ว ซึ่งเป็นประโยชน์สำหรับผู้วิจัยในการออกแบบการวิจัย การตั้ง * สมมติฐาน การกำหนดกลุ่มตัวอย่าง เครื่องมือวิจัย รวมถึงการอภิปรายผล
• ระยะเวลา แผนการดำเนินงาน ระบุเวลาที่ใช้ในการวิจัยตลอดทั้งโครงการ รวมถึงการนำเสนอกิจกรรมย่อยๆ และเวลาที่ใช้ในกิจกรรมนั้นๆ
• งบประมาณ นำเสนอรายละเอียดเกี่ยวกับงบประมาณทั้งภาพรวมและการแยกย่อยลงไปในส่วนต่างๆ
• บรรณานุกรม การระบุเอกสารต่างๆ ที่ผู้วิจัยทำการศึกษาค้นคว้าเพื่อการทำวิจัยนี้

สรุปความจาก
นภาลัย สุวรรณธาดา, ธิดา โมสิกรัตน์ และสุมาลี สังข์ศรี. การเขียนผลงานวิชาการและบทความ. การเขียนโครงร่างการวิจัย. พิมพ์ครั้งที่ ๒. กรุงเทพฯ : โรงพิมพ์ภาพพิมพ์, ๒๕๕๓.