เมื่อได้ยินคำว่า Wiki หลายๆ ท่านคงจะเข้าใจว่าคือ เว็บไซต์ Wikipedia ที่เป็นสารานุกรมเสรีที่มีเืนื้อหาหลากหลายหมวดหมู่ และจำนวนบทความจำนวนมากของโลกที่มีหลากหลายภาษา รวมทั้งภาษาไทย(http://th.wikipedia.org)

จริงๆ แล้ว Wiki เป็นเว็บไซต์รูปแบบหนึ่งที่เน้นการร่วมกันสร้างสรรค์เนื้อหาอย่างง่าย กล่าวคือ ไม่เน้นรูปแบบเนื้อหา แต่เน้นสาระความรู้ โดยไม่สนใจการตรวจสอบก่อนเผยแพร่ อีกทั้งอนุญาตให้สมาชิกอื่น ปรับแก้ไขเนื้อหาของท่านอื่นได้

• เน้นการทำงานร่วมกัน
• อนุญาตให้สมาิชิกอื่นแก้ไขบทความเดิมได้
• ติดตามรุ่นของเอกสารได้
• ใช้รูปแบบคำสั่งที่ง่าย เน้นเนื้อหาสาระมากกว่ารูปแบบเนื้อหา

วิกิ เป็นภาษาฮาวาย แปลว่า “เร็วเร็ว” ซึ่งก็คือ รถประจำทางสาย “วิกิ วิกิ” (Wiki Wiki) ของระบบรถขนส่งแชนซ์ อาร์ที-52 ที่ สนามบินฮอโนลูลู รัฐฮาวาย

นอกจากนี้วิกิยังหมายความรวมถึงซอฟต์แวร์สร้างวิกิ เช่น MediaWiki ที่ใช้พัฒนาเว็บไซต์วิกิพีเดีย ซึ่งเป็นสารานุกรมเสรีฉบับออนไลน์ที่โด่งดังมาก ทำให้หลายๆ คน เข้าใจว่า วิกิ ก็คือเว็บไซต์วิกิพีเดียนั่นเอง

โดยมีซอฟต์แวร์ให้เลือกใช้งานหลากหลาย เ่ช่น MediaWiki ที่นำมาพัฒนาเว็บไซต์ wikipedia หรือโปรแกรม Dokuwiki ที่ศูนย์บริการความรู้ทางวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี เลือกและส่งเสริม โดยเน้นใช้เป็นเครื่องมือบริหารจัดการสำนักงานไร้กระดาษ (Paperless Office) และจัดการความรู้ภายใน ศวท. และ สวทช.

ทั้งนี้ซอฟต์แวร์ในกลุ่ม Wiki ท่านที่สนใจมากกว่า 2 โปรแกรมนี้ สามารถเลือกและศึกษา รวมทั้งเปรียบเทียบความสามารถได้ที่ Wikimatrix

Dokuwiki เป็นโปรแกรมหนึ่งในกลุ่มซอฟต์แวร์สร้างสรรค์ความรู้แบบร่วมมือออนไลน์ที่เรียกว่า Wiki ที่ดาวน์โหลดได้ฟรีจากเว็บไซต์ Dokuwiki การติดตั้งทำได้ง่าย ไม่ต้องใช้โปรแกรมจัดการฐานข้อมูลใดๆ รูปแบบคำสั่งก็ง่าย จุดเด่นที่น่าสนใจคือ มี Plug-ins ให้เลือกใช้หลายหลาย เหมาะกับการนำมาประยุกต์ใช้งานหลากหลายรูปแบบ

• ติดตั้ง Appserv
• การติดตั้ง Dokuwiki
• คู่มือการใช้งานคำสั่งพื้นฐานของ Dokuwiki
• คู่มือการใช้งานคำสั่งขั้นประยุกต์ของ Dokuwiki
• เครื่องมือช่วยเหลือ
• Dokuwiki on Server2Go ชุดฝึกปฏิบัติ/การเรียนการสอนพร้อมใช้งานบนระบบจำลองเครื่องแม่ข่ายเว็บแบบพกพา - Server2Go

สำหรับหน่วยงานหรือท่านใดที่ไม่พร้อมเครื่องแม่ข่ายเว็บในการติดตั้งซอฟต์แวร์วิกิ ก็ไม่มีปัญหาครับ สามารถเป็นสมาชิกวิกิออนไลน์ได้ที่

• http://www.pbwiki.net
• http://www.wikidot.com

ด้วยความสามารถของ Dokuwiki และ Plug-ins ต่างๆ ทำให้ Dokuwiki สามารถนำไปประยุกต์ใช้ได้หลากหลาย เช่น

1. การสร้างสารานุกรมเสรี
2. เครื่องมือการเรียนการสอนออนไลน์ในทุกวิชาทั้งดนตรี (มี Plug-ins ที่สร้างตัวโน้ตได้ง่าย) เคมี/ชีววิทยา และฟิสิกส์ รวมทั้งคณิตศาสตร์ หรือวิชาพื้นฐานทุกวิชาที่เน้นการเรียนแบบร่วมมือผ่านอินเทอร์เน็ต อันจะเป็นการบูรณาการเรียนการสอนด้วย ICT อย่างเป็นรูปธรรม
3. เครื่องมือพัฒนาระบบ Intranet ขององค์กร/หน่วยงาน
4. เว็บไซต์การเรียนการสอนออนไลน์ (Online Learning) หรือ Web-based Learning อย่างเช่นที่นำเสนอในเนื้อหานี้
   • http://www.open-ils.org/dokuwiki/doku.php