หนังสืออิเล็กทรอนิกส์ (E-book)
โดย สมหมาย ตามประวัติ
หนังสืออิเล็กทรอนิกส์ (E-book) เป็นหนังสือที่จัดทำด้วยระบบคอมพิวเตอร์ที่ผู้อ่านสามารถอ่านผ่านอุปกรณ์อิเล็กทรอนิกส์ เช่น เครื่องคอมพิวเตอร์ หรือเครื่องอ่านหนังสืออิเล็กทรอนิกส์ (E-book reader) ได้ เหมือนกับเปิดอ่านจากหนังสือโดยตรง หนังสืออิเล็กทรอนิกส์ มีความหมายรวมถึงเนื้อหาที่ถูกดัดแปลงในรูปแบบที่สามารถแสดงผลได้โดยเครื่องมือคอมพิวเตอร์ โดยไม่ต้องพิมพ์เนื้อหาสาระของหนังสือบนกระดาษหรือจัดพิมพ์เป็นรูปเล่ม ผู้ผลิตสามารถแทรกข้อความ แทรกภาพ จัดหน้าหนังสือได้ตามความต้องการ และที่พิเศษกว่านั้นคือ หนังสืออิเล็กทรอนิกส์เหล่านี้สามารถสร้างจุดเชื่อมโยงเอกสาร (Hyperlink) ไปยังเว็บไซต์ที่เกี่ยวข้องอื่น ๆ ทั้งภายในและภายนอกได้ อีกทั้งยังสามารถแทรกเสียง ภาพเคลื่อนไหวต่าง ๆ ลงไปในหนังสือได้ คุณสมบัติเหล่านี้ไม่สามารถทำได้ในหนังสือทั่วไป หนังสืออิเล็กทรอนิกส์ มีลักษณะการนำเสนอที่สอดคล้อง และคล้ายคลึงกับการอ่านหนังสือทั่วไป แต่มีลักษณะพิเศษ คือ ความสะดวก ความรวดเร็ว ในการค้นหา และผู้ใช้สามารถอ่านหนังสืออิเล็กทรอนิกส์พร้อมกันได้ หนังสืออิเล็กทรอนิกส์มีความแตกต่างกับหนังสือทั่วไป ดังนี้
1. หนังสือทั่วไปใช้กระดาษ หนังสืออิเล็กทรอนิกส์ไม่ใช้กระดาษ
2. หนังสือทั่วไปมีข้อความและภาพประกอบธรรมดา หนังสืออิเล็กทรอนิกส์สามารถสร้างให้มีภาพเคลื่อนไหวได้
3. หนังสือทั่วไปไม่มีเสียงประกอบ หนังสืออิเล็กทรอนิกส์สามารถใส่เสียงประกอบได้
4. หนังสื่อทั่วไปแก้ไขปรับปรุงได้ยาก หนังสื่ออิเล็กทรอนิกส์สามารถแก้ไขและปรับปรุงข้อมูล (Update) ได้ง่าย
5. หนังสือทั่วไปสมบูรณ์ในตัวเอง หนังสืออิเล็กทรอนิกส์สามารถสร้างจุดเชื่อมโยง (Link) ออกไปเชื่อมโยงกับข้อมูลภายนอกได้
6. หนังสือทั่วไปมีต้นทุนการผลิตสูง แต่หนังสืออิเล็กทรอนิกส์มีต้นทุนในการผลิตหนังสือต่ำกว่า
ในปัจจุบันมีห้องสมุดหลายแห่งได้จัดหาหนังสืออิเล็กทรอนิกส์เข้ามาให้บริการในห้องสมุดผ่านทางระบบเครือข่ายอินเทอร์เน็ต ซึ่งผู้ใช้บริการสามารถเข้าไปค้นหาและใช้หนังสืออิเล็กทรอนิกส์ได้จากคอมพิวเตอร์ทั้งภายในห้องสมุดและภายนอกห้องสมุดเหมือนกับหนังสือที่เป็นฉบับพิมพ์
