แผนภาพ (Diagrams)
โดย สมหมาย ตามประวัติ
แผนภาพ (Diagrams) ตามความหมายที่บัญญัติในพจนานุกรมราชบัณฑิตยสถาน พ.ศ. 2542
“แผนภาพ หมายถึง ภาพหรือเค้าโครงที่เขียนขึ้นเพื่อช่วยในการอธิบายเรื่องราว” แผนภาพเป็นวัสดุกราฟฟิคที่ใช้ถ่ายทอดความรู้ ความเข้าใจ ความคิดเห็น หรือเรื่องราวต่าง ๆ โดยแสดงความสัมพันธ์ของชิ้นส่วนของวัตถุหรือโครงสร้าง โดยแสดงส่วนประกอบและระบบการทำงานที่ซับซ้อนของสิ่งต่าง ๆ เพื่อให้เข้าใจชัดเจนง่ายขึ้นด้วยการใช้ภาพเหมือนหรือภาพลายเส้น และสัญลักษณ์อื่นประกอบ เพื่อแสดงลักษณะเฉพาะหรือโครงสร้างที่สำคัญเท่านั้น โดยไม่มีรายละเอียดอื่นที่ไม่จำเป็น แผนภาพแบ่งออกเป็น 4 ชนิดคือ
1. แผนภาพลายเส้น
เป็นแผนภาพที่ ใช้ลายเส้น รูปทรง และข้อความประกอบกัน เหมาะสำหรับแสดงโครงสร้างทั้งภายในและภายนอกพร้อมกับมีเส้นโยงแสดงความสัมพันธ์เกี่ยวข้องกันทั้งลักษณะและตำแหน่ง และแสดงความสัมพันธ์ขององค์ประกอบต่าง ๆ เช่น แผนภาพสดงกล้องถ่ายรูป เป็นต้น
2.แผนภาพแบบบล็อก
เป็นแผนภาพที่ใช้รูปทรงง่าย ๆ แสดงให้เห็นถึงองค์ประกอบอย่างหยาบ ๆ แสดงความสัมพันธ์ของระบบการทำงานที่เกี่ยวเนื่องกัน โดยไม่เน้นรายละเอียดของการทำงาน เช่น แผนภาพแสดงวงจรไฟฟ้า เป็นต้น
3.แผนภาพแบบรูปภาพ
เป็นแผนภาพที่ใช้ลายเส้นเขียนเป็นภาพง่าย ๆ แทนสิ่งหนึ่งสิ่งใด โดยเพียงต้องการให้ดูเหมือนหรือใกล้เคียงเท่านั้น ซึ่งผู้ดูจะเกิดความเข้าใจได้เอง แผนภาพแบบนี้จึงเหมาะแก่การแสดงหลักการทำงาน เช่น แผนภาพแสดงโรงไฟฟ้าพลังงานนิวเคลียร์ เป็นต้น ถ้าภาพที่วาดเหมือนจริงมากจะกลายเป็นแผนภูมิอธิบายภาพ
4. แผนภาพแบบผสม
เป็นแผนภาพที่แสดงทั้งรูปภาพและภาพลายเส้นผสมผสานเข้าด้วยกัน ทำให้เห็นวัตถุได้ทั้งส่วนที่เป็นภาพเหมือนจริงและภาพลายเส้นซึ่งทำให้เข้าใจถึงรายละเอียดขององค์ประกอบ และกระบวนการทำงานของวัตถุชิ้นนั้นได้อย่างชัดเจน เช่น แผนภาพแสดงการทำงานของระบอวัยวะต่าง ๆ ในร่างกาย เป็นต้น
