การจัดเรียงหนังสือขึ้นชั้น (Shelving for books)
โดย สมหมาย ตามประวัติ
การจัดเรียงหนังสือขึ้นชั้น หมายถึง การจัดเรียงหนังสือขึ้นให้ถูกต้องตามหมวดหมู่และวิธีการจัดเรียงหนังสือขึ้นชั้น เพื่อทำให้ผู้ใช้สะดวกในการค้นหาสามารถเข้าถึงหนังสือที่ต้องการได้รวดเร็ว และทำให้หนังสืออยู่ในที่ที่ควรอยู่บนชั้น และทำให้ชั้นหนังสือเป็นระเบียบเรียบร้อยตลอดเวลา โดยส่วนใหญ่ การจัดชั้นหนังสือจะเหลือที่บริเวณด้านขวาไว้พอประมาณ หรือ 1 ใน 4 ของพื้นที่ของชั้นนั้น ๆ เพื่อเผื่อสำหรับการขยายตัวของหนังสือในโอกาสต่อไป และเพื่อให้ผู้ใช้บริการเข้าถึงหนังสือได้โดยง่าย ห้องสมุดจะติดป้ายแจ้งหมวดหมู่หนังสือไว้ที่ชั้นวางหนังสือทุกชั้น
หลักการจัดเรียงหนังสือขึ้นชั้น
การเรียงเล่มหนังสือบนชั้นจะเรียงตามลำดับตัวอักษร และตัวเลข ของเลขเรียกหนังสือโดยเรียงตามลำดับ เลขหมู่ แล้วจึงเรียงตามลำดับ เลขหนังสือหรือเลขประจำผู้แต่ง และปีพิมพ์
1. แยกประเภทของหนังสือ เช่น หนังสือทั่วไป หนังสืออ้างอิง นวนิยาย เรื่องสั้น เป็นต้น
2. จัดเรียงตามเลขเรียกหนังสือ (ที่สัน ปกหนังสือ) เรียงจากซ้ายมือไปขวามือ และเรียงจากชั้นบนลงมาชั้นล่างของหนังสือ เรียงหนังสือจากเลขหมู่น้อยไปหาเลขหมู่มาก
3. หนังสือที่มีเลขหมู่เหมือนกัน จะเรียงตามอักษรชื่อผู้แต่ง หากชื่อผู้แต่งซ้ำกันจะเรียงตามอักษรชื่อเรื่อง
4. หนังสือที่มีเลขหมู่ซ้ำกัน อักษรผู้แต่งเหมือนกัน อักษรชื่อเรื่องเหมือนกัน ให้เรียงตามปีพิมพ์ของหนังสือ
