STKS - Science and Technology Knowledge Services - ฝ่ายบริการความรู้ทางวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี

ชุมชนวิจัยไทย คงจะรู้จักรายการรายชื่อสำนักพิมพ์ และ รายชื่อวารสารของ Beall เป็นอย่างดี (Beall's List) ซึ่งในขณะนี้ประชาคมวิจัยวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีทั่วโลกกำลังตื่นตัวในเรื่องนี้เป็นอย่างมาก จากข้อมูลชุด Beall’s List of  scholarly open-access publisherss ที่เป็นรายการรายชื่อสำนักพิมพ์ รายชื่อวารสาร ที่เข้าข่ายน่าสงสัย มีพิรุธ เป็นลักษณะจอมปลอม  หลอกลวง

บรรณารักษ์ชื่อ Jeffrey Beall  (Metadata Librarian) แห่งมหาวิทยาลัยโคโลราโด เดนเวอร์ สหรัฐอเมริกา ได้เริ่มศึกษาวิจัยเกี่ยวกับ predatory publishers ในปี 2008 ซึ่งจากเดิมที่สนใจ ติดตาม เรียนรู้เกี่ยวกับการตีพิมพ์งานวิจัยแบบเปิด  (scholarly open-access publishing)  มาก่อนหน้านี้ จากนั้นได้เริ่มเขียนบล็อก เพื่อแบ่งปันชุมชนวิจัยให้รับทราบและระมัดระวัง  บล็อกของเขาได้รับความสนใจอย่างยิ่งมีเสียงเชียร์ดังก้องจากประชาคมวิจัยทั่วโลก โดยมีการเผยแพร่รายการชื่อ สำนักพิมพ์ที่น่าสงสัยมีพิรุธ  (ประมาณ 200 ชื่อสำนักพิมพ์และ 38 ชื่อวารสาร) ที่ http://scholarlyoa.com/publishers/ โดยชุดล่าสุดเป็นของปี 2013 (เผยแพร่เมื่อ 14 มกราคม 2013)

สืบเนื่องจากการลงชื่อหน่วยงาน หรือชื่อสังกัดของผู้เขียนบทความ หรือผลงานต่างๆ มีความหลากหลาย ไม่เป็นไปในแนวทางเดียวกัน หรือไม่เป็นมาตรฐานเดียวกัน ทำให้การประมวลผลจำนวนบทความหรือผลงานวิชาการต่างๆ มีความไม่ถูกต้องหรือไม่สมจริงของข้อมูล [1] ดังนั้น การมีข้อกำหนดของหน่วยงานหรือการที่หน่วยงานออกแนวทางปฏิบัติในการเขียนชื่อหน่วยงานหรือชื่อสังกัดของผู้รับผิดชอบผลงานนั้น ย่อมเป็นขั้นตอนแรกในการทำให้ข้อมูลชื่อหน่วยงานหรือชื่อสังกัดมีความถูกต้อง เป็นมาตรฐานเดียวกันของหน่วยงานนั้นๆ และตลอดจนทำให้การประมวลผลสามารถทำได้ทันทีไม่ต้องใช้เวลาในการทำความสะอาดข้อมูลหรือกรองข้อมูลอีกก่อนจะได้รับคำตอบสุดท้ายที่ต้องการ และดูเหมือนว่าเป็นเรื่องที่หน่วยงานต้นสังกัดมิได้ให้ความสนใจ

ผู้เขียนได้ทดลองสืบค้นแนวปฏิบัติดังกล่าว จากหน่วยงานในประเทศไทย แต่ยังไม่พบ ขอใช้คำว่า ยังไม่พบ เพราะอาจจะมีหน่วยงานในประเทศไทย มีการวางแนวทางดังกล่าวอยู่แล้ว ที่พบเห็นเด่นชัด ซึ่งยังไม่ถือว่าเป็นแนวปฏิบัติเท่าใดนัก แต่เป็นเหมือนการตั้งกฎเกณฑ์ให้เขียนชื่อภาษาอังกฤษของหน่วยงานให้ถูกต้อง เพื่อเป็นเกณฑ์หนึ่งในการพิจารณาการให้รางวัลผลงาน เช่น มหาวิทยาลัยสงขลานครินทร์ ได้มีประกาศเพื่อให้เจ้าของบทความ สะกดชื่อมหาวิทยาลัยชื่อภาษาอังกฤษให้ถูกต้อง [2] โดยมีการอ้างถึงการเขียนชื่อมหาวิทยาลัยสงขลานครินทร์ ภาษาอังกฤษ ในฐานข้อมูล ISI ที่มีการเขียนอย่างหลากหลายถึง 23 รูปแบบ

ขอยกตัวอย่างเกณฑ์การเขียน Attribution of Publication Affiliation ของ  University of Queensland และการกำหนด Authorship, Attribution and Publication Affiliation ของ University of Western Sydney

น่าจะพอสามารถประยุกต์เป็นแนวทางในการเขียนแนวปฏิบัติได้ เช่น การระบุว่า ห้ามใช้ตัวย่อ ในการเขียนชื่อหน่วยงานหรือชื่อสังกัด เพราะถ้าเขียน University of Queensland เป็น UQ อาจจะทำให้เข้าใจ/ตีความ/ประมวลผล เป็น University of Quebec ในทำนองเดียวกันห้ามเขียน University of Western Syndey เป็นตัวย่อเป็น UWS เพราะอาจจะทำให้การประมวลผลเป็นหน่วยงานหรือสังกัดอื่นๆ เช่น UWA, UTS, Sydney, University of Wisconsin มากกว่าจะเป็น University of Western Sydney นอกจากนี้ยังเป็นข้ออื่นๆ ในการเขียนลำดับของชื่อหน่วยงานรองลงไป ว่าควรจะมีแนวทางอย่างไร ลองศึกษาดูนะคะ
 

รายการอ้างอิง:

[1] Jinnuson Svasti and Ruchareka Asavisanu. Don't Forget the Name of Your University Institution and Remember How It Is Spelled: Another Look at ISI Databases. ScienceAsia 32 (2006) : 207-213.
[2] มหาวิทยาลัยสงขลานครินทร์. ชื่อภาษาอังกฤษที่ถูกต้องของ มอ. http://www.psu.ac.th/node/978 สืบค้นเมื่อ
วันที่ 7 ธันวาคม 2555.

หลายๆ ท่านที่เล่น Social Network คงจะคุ้นเคย หรือพบเห็นคำที่มีอักขระพิเศษอย่าง # นำหน้า ดังภาพ จะมีหลายคำเช่น #OSS #springnews

คำหรือวลีที่นำด้วยเครื่องหมาย # เรียกว่า Hashtag เป็นรูปแบบหนึ่งของคำค้น (Keyword) หรือหมวดหมู่ (Category) ที่ถูกนำมาใช้บนโลกออนไลน์ผ่านบริการ Social Network ดังอย่าง Twitter 

Hashtag จัดเป็น Metadata Tag ประเภทหนึ่ง พัฒนาเพื่อให้ระบบที่เกี่ยวข้องบันทึก และทำลิงก์เพื่อบริการค้นได้สะดวกภายใต้การพิมพ์ที่ถูกจำกัดด้วยจำนวนอักขระ เพราะหากให้ผู้ใช้ต้องพิมพ์คำสั่งทำ Hyperlink อย่าง <a href="..."> ก็คงยุ่งยากและไม่สอดคล้องกับข้อจำกัดเรื่องจำนวนอักขระ 150 ตัว ดังนั้นผู้พัฒนา Social Network จึงได้ปรับปรุงให้ระบบรู้จักอักขระพิเศษ ในที่นี่คือเครื่องหมาย # และคำหรือวลีที่ต่อจาก # จะถูกลิงก์อัตโนมัติ 

บทความนี้มุ่งนำเสนอความสัมพันธ์ระหว่างคำว่า "Information science" "Library science" และ "Computer science" โดยเน้นความหมาย ขอบเขต โดยเฉพาะความคล้ายคลึงและความแตกต่างของคำทั้งสามคำ

เมื่อวันศุกร์ที่ 7 ธันวาคม 2555 คณะกรรมการจริยธรรมการเผยแพร่งานวิชาการและงานวิจัย และฝ่ายวิจัย คณะแพทยศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย
ได้จัดการบรรยายวิชาการเรื่อง " What should you know before research publication submission ? " วัตถุประสงค์เพื่อยกระดับความตระหนักเกี่ยวกับจริยธรรมกับงานวิจัย  โดยวิทยากร 2 ท่าน คือ ศ. นพ. ยง ภู่วรวรรณ (นักวิจัยดีเด่นแห่งชาติ สำนักงานคณะกรรมการวิจัยแห่งชาติ 2540
นักวิทยาศาสตร์ดีเด่น มูลนิธิส่งเสริมวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี ในพระบรมราชูปถัมภ์ 2540 ) และ นพ.กิตติศักดิ์ กุลวิชิต  (ภาควิชาจักษุวิทยา
คณะแพทยศาสตร์ จุฬาฯ)  ณ คณะแพทยศาสตร์  จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย  เนื้อหาคือประเด็นในเรื่องการตีพิมพ์ผลงานวิชาการที่กำลังเกิดขึ้นในวงการวิชาการทั่วโลก  ชุมชนวิชาการไทย ควรรับรู้ ติดตามให้เท่าทัน (เกมส์)  ของผู้ไม่หวังดีต่อวงการวิชาการ  เป็นเรื่องที่น่าสนใจเป็นอย่างยิ่ง
ขอสรุปเนื้อหาการบรรยาย ดังนี้

ปัจจุบันในวงการวิชาการทั่วโลก เกิดปรากฏการณ์ Phantom Academia คือวิชาการจอมปลอม ที่เสมือนว่ามีความเป็นวิชาการ แต่ความเป็นจริง กลับเป็นผี  ใครกันแน่ที่เป็นเหยื่อ สำนักพิมพ์ หรือ ผู้แต่งบทความหรือยอมเป็นเหยื่อกันเอง ขณะนี้เกิดวิชาการจอมปลอมในหลายรูปแบบ เช่น  Phantom degree, Phantom book chapter, Phantom journal, Phantom editor, Phantom research, Phantom conference อย่างกว้างขวางและเปิดเผยทั่วโลก
ดังนั้น นักวิชาการไทย นักวิจัยไทย ก่อนจะตัดสินใจเสนอบทความวิจัยตนเองลงตีพิมพ์ในวารสารชื่อหนึ่งๆ ควรใช้ดุลยพินิจให้มาก รอบคอบ และเท่าทัน
ผู้บรรยายได้เล่าประสบการณ์ คือ ได้รับอีเมลทุกวัน เชิญชวนให้เป็นกองบรรณาธิการวารสารชื่อใหม่ต่างๆ เชิญชวนให้เสนอบทความเพื่อตีพิมพ์ เชิญชวนให้เข้าประชุมวิชาการ