น้ำผลไม้เปลี่ยนสี
เมื่อเติมน้ำมะนาวหรือน้ำส้มสายชู ซึ่งมีฤทธิ์เป็นกรดหรือโซเดียมไบคาร์บอเนต (ผงฟู) หรือน้ำสบู่ ซึ่งมีฤทธิ์เป็นด่างลงในน้ำสีจากพืช สีของน้ำจะเปลี่ยนไปทันที ใช้น้ำสีจากพืชหลายๆชนิดมาทดลองดู ควรใช้น้ำสีที่คั้นมาใหม่ๆเพราะถ้าเก็บไว้นาน สมบัติของสีอาจเปลี่ยนแปลงไป
วิธีการเตรียมน้ำสกัดจากพืช
ใส่กลีบดอกไม้หรือพืชลงในโกร่งบดยา บดให้ละเอียดแล้วเติม น้ำกรองด้วยผ้าก็จะได้น้ำสีของดอกไม้ คุณสมบัติของน้ำมะนาว โซเดียมไบคาร์บอเนต และกะหล่ำปลีแดง
- น้ำมะนาว มีกรดอินทรีย์หลายชนิด เช่น กรดซิตริก กรดมาลิค นอกจากนั้นยังมีวิตามินซีสูง และมีสารอื่นๆอยู่ในผิวมะนาวอีกด้วย เช่น น้ำมันหอมระเหย วิตามินเอ ซี
คุณสมบัติทั่วไปของมะนาวมีมากมาย แต่ในที่นี้จะยกตัวอย่างที่เห็นเด่นชัด เช่น รักษาอาการไอ ระคายคอ จากเสมหะ โดยคั้นเอาน้ำมะนาว มาเติมเกลือเล็กน้อย จิบบ่อยๆ ถ้าให้ดี ก็ดื่มสดๆ เลย ไม่ต้องเติมน้ำแข็ง นอกจากนี้เพื่อนๆ ก็รู้ใช่ไหมคะ ว่ามะนาวเป็น หนึ่งในพืชที่ให้ วิตามินซีสูง ซึ่งประโยชน์ของวิตามิน อย่างหนึ่งก็คือช่วยป้องกันและรักษาโรคหวัด ยับยั้งการเจริญเติบโตของไวรัสในร่างกาย เพียงแค่ดื่มน้ำมะนาวสัก 1 ลูก ให้ได้ทุกวันก็ไม่จำเป็นต้องพึ่งวิตามินเม็ด ราคาแพงแล้ว และด้วยความที่มะนาวมีฤทธิ์เป็นกรด เวลาที่เราต้องการทำให้ เนื้อที่จะปรุงอาหารนุ่ม เคี้ยวง่าย ก่อนที่จะเอาไปทำอาหาร ก็บีบน้ำมะนาวลง ไปสักเล็กน้อย กรดจากน้ำมะนาวจะเข้าไปทำให้เนื้ออ่อนนุ่มลง
- โซเดียมไบคาร์บอเนต (อังกฤษ: Sodium bicarbonate) (NaHCO3), หรือ โซเดียมไฮโดรเจนคาร์บอเนตรู้จักทั่วไปในชื่อ เบกกิงโซดา และ ไบคาร์บอเนตออฟโซดามีลักษณะเป็นผลึกสีขาวที่ละลายน้ำได้ดีมีความเป็นด่างเล็กน้อย
โซเดียมไบคาร์บอเนต เมื่อทำปฏิกิริยากับกรดจะเกิดคาร์บอนไดออกไซด์ และ น้ำออกมาดังสมการ:
NaHCO3 + HCl → NaCl + H2O + CO2 (gas)
NaHCO3 + CH3COOH → CH3COONa + H2O + CO2 (gas)
ที่อุณหภูมิสูงกว่า 60 °C, มันจะสะลายตัวให้ โซเดียมคาร์บอเนต, น้ำ และ คาร์บอนไดออกไซด์ดังสมการ:
2NaHCO3 → Na2 CO3 + H2O + CO2
- กะหล่ำปลีม่วง มีสารแอนโทไซยานิน (Anthocyanin) ที่ให้สีม่วงในดอกอัญชัน กะหล่ำม่วง ชมพู่มะเหมี่ยว มะเขือม่วง แบล็กเบอร์รี่ ซึ่งนักวิทยาศาสตร์ค้นพบว่าสารตัวนี้ช่วยล้างสารก่อมะเร็ง และสารแอนโทไซยานินยังออกฤทธิ์ในการขยายเส้นเลือด ซึ่งช่วยลดความเสี่ยงในการเป็นโรคหัวใจ และอัมพาตได้อีกด้วย
วิธีการทดสอบปฏิกิริยาระหว่างกรดและด่าง (เบส)
1.แบ่งน้ำสีที่ได้จากการสกัดลงในแก้วน้ำ 2 ใบ
2.แก้วใบหนึ่งเติมน้ำมะนาวหรือน้ำส้มสายชู
3.อีกใบหนึ่งเติมโซเดียมไบคาร์บอเนต หรือ น้ำสบู่ลงไป
4.ผสมน้ำสีจากแก้วทั้งสองเข้าด้วยกัน
5.จะเกิดฟองฟู่และน้ำจะเปลี่ยนสีกลับไปเป็นสีเดิม ส่วนฟองที่เกิดขึ้น คือ ก๊าซคาร์บอนไดออกไซด์ ซึ่งเป็นผลิตภัณฑ์ที่ได้จากโซเดียมไบคาร์บอเนตรวมกับกรด
วิธีการทดสอบความเป็นกรดด่างของน้ำสกัดจากกะหล่ำปลีแดง
1.ซอยกะหล่ำปลีให้ละเอียดต้มน้ำเตรียมไว้
2.แช่กะหล่ำปลีลงในน้ำร้อนเป็นเวลา 30 – 40 นาที จะได้น้ำสีม่วงแดง
3.นำกระดาษกรองที่ตัดเป็นแถบยาวมาจุ่มในน้ำสีประมาณ 30 นาที แล้วคีบออกมาผึ่งให้แห้ง ก็จะได้กระดาษสีชมพู สำหรับทดสอบความเป็นกรดด่าง
4.การทดสอบความเป็นกรดด่าง ทำได้โดยหยดของเหลวลงบนแผ่นกระดาษทดสอบ ถ้าเป็นกรดจะได้สีแดง ถ้าเป็นด่างจะได้สีน้ำเงิน
ประมวลภาพกิจกรรม
นำเสนอผลงาน
เตรียมวัสดุ อุปกรณ์
สาธิตวิธีการ
เผยแพร่ความรู้จากพี่สู่น้อง
แสดงผลการทดลอง
นำผลการทดลองมาเปรียบเทียบ
คณะผู้จัดทำ
น.ส.นวภร ชีวกิจเจริญ ม.5/1 และคณะ
อาจารย์ที่ปรึกษา
ครูมนต์มนัส บุญชู
ผู้ดูแลโครงการ
ครูเทพตรีชา ศรีคุณ
ศูนย์คอมพิวเตอร์
ครูอัครเดช มั่นคง
