ประเทศไทยเป็นประเทศที่มีความอุดมสมบูรณ์ของทรัพยากรธรรมชาติ และมีความหลากหลายทางชีวภาพสูง เนื่องด้วยตั้งอยู่ในเขตร้อน เป็นที่ทราบกันดีว่า ความหลากหลายทางชีวภาพ หมายถึง ความหลากหลายของแหล่งนิเวศ หรือองค์รวมของสรรพสิ่งที่มีชีวิตทั้งระบบ เป็นความสัมพันธ์ระหว่างสิ่งมีชีวิตกับถิ่นที่อยู่อาศัย ความหลากหลายของชนิดสัตว์ ชนิดพืช และสายพันธุ์ และความหลากหลายของระบบนิเวศ ความหลากหลายทางชีวภาพเป็นองค์ประกอบสำคัญ ทั้งต่อความเป็นอยู่ของมนุษย์ ต่อความมั่นคงทางอาหาร ต่อการแก้ไขปัญหาความยากจน และต่อการพัฒนา ความหลากหลายทางชีวภาพที่ประเทศไทยมีนั้น จัดว่าเป็นมรดกอันล้ำค่ายิ่งของชาติและของโลก ชนิดพันธุ์พืชและสัตว์ที่พบในประเทศไทยมีจำนวนมากมาย ได้แก่ พืช ประมาณ 20,000 - 25,000 ชนิด สัตว์เลี้ยงลูกด้วยนม ประมาณ 302 ชนิด นก ประมาณ 982 ชนิด สัตว์เลื้อยคลาน  350 ชนิด สัตว์สะเทินน้ำ สะเทินบก 137 ชนิด ปลา ประมาณ 2,820 ชนิด สัตว์ไม่มีกระดูกสันหลัง ประมาณ 83,000 ชนิด และจุลินทรีย์ประมาณ 10,000 ชนิด และมีระบบนิเวศหลากหลายไมว่าจะเป็นระบบนิเวศภูเขา ป่าไม้ แหล่งน้ำในแผ่นดิน ทะเล และชายฝั่ง เกาะ และเกษตร ความหลากหลายทางชีวภาพของประเทศที่เคยมีอย่างอุดมสมบูรณ์ได้ถูกคุกคามและลดลงอย่างต่อเนื่องจาการตัดไม้ทำลายป่า การลักลอบล่าสัตว์ป่า การทำลายระบบนิเวศเพื่อการพัฒนา การถือครองโดยกฎหมาย การค้าพืชป่าและสัตว์ป่า ความกดดันทางเศรษฐกิจและชนิดพันธุ์ต่างถิ่นที่แพร่ระบาด รวมถึงการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศ จนเป็นที่ประจักษ์ชัดว่าสัตว์ป่าบางชนิด ได้แก่ กูปรี สมัน และแรดชวา ที่ในอดีตมีอยู่อย่างชุกชุมนั้น ปัจจุบันไม่มีอยู่ในประเทศไทยแล้ว แม้กระทั่งจำนวนช้างป่าที่เป็นสัตว์สัญญลักษณ์ของประเทศนับแต่อดีต ก็ได้ลดลงอย่างรวดเร็ว พืชบางชนิดที่พบในจำนวนน้อยเฉพาะแห่งเดียวเท่านั้นในประเทศไทย ได้แก่ ชมพูภูคา พบที่อุทยานแห่งชาติดอยภูคา จังหวัดน่าน ปาล์มเจ้าเมืองถลาง พบที่เขาพระแทว จังหวัดภูเก็ต เป็นต้น ก็ได้ถูกคุกคามถิ่นที่อยู่อาศัยเช่นกัน แม้แต่ระบบนิเวศต่างๆ ก็ถูกคุกคามจนมีพื้นที่ลดลงอย่างต่อเนื่อง